Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang

Chủ Đề 946: Tuy Thấy Mà Không Lập Cái Thấy, Mới Có Thể Đối Với Tất Cả Pháp Đều Không Chấp Trước Mà Đạt Đến Vô Ngã, Mới Có Thể Như Thị Như Thị Mà Cứu Cánh Chứng Đắc

Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không

Thời gian: Tháng 05 năm 1995

Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore

Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 080)

Chuyển ngữ: Tịch Minh

— ❖ —

【Đây chính là chỗ chứng đắc của Phật, cũng chính là Viên kiến của Phật. Tuy thấy mà không lập cái thấy, mới có thể đối với tất cả pháp đều không chấp trước mà đạt đến vô ngã, mới có thể như thị như thị mà cứu cánh chứng đắc.】

Đoạn văn này rất quan trọng, khiến chúng ta nhớ đến một đoạn mà Đức Phật đã dạy cho Tôn giả Phú Lâu Na trong “Kinh Lăng Nghiêm”. Tôn giả đã thỉnh giáo Thế Tôn một vấn đề, vấn đề này về sau trong chốn Phật môn được gọi là “Căn bản đại vấn” (Câu hỏi lớn căn bản). Vấn đề mà Ngài hỏi chính là: “Tất cả chúng sanh, vì sao lại khởi vô minh?”. Vốn dĩ là Phật, vì sao lại sanh khởi vô minh? Vô minh từ đâu mà có? Do đâu mà khởi lên? Tương lai thành Phật rồi, vô minh đoạn trừ hết rồi, đã thành Phật rồi, thì sau khi thành Phật có sanh khởi vô minh nữa hay không? Điều này nằm trong quyển thứ tư của Kinh Lăng Nghiêm. Đây là một vấn đề lớn, là vấn đề căn bản. Đức Phật đã dạy Ngài rằng “Tri kiến lập tri, thị vô minh bổn” (Trên cái thấy biết lại lập thêm cái biết, đó là cội gốc của vô minh). Lời này đã giải đáp cho câu hỏi vô minh từ đâu mà ra, chính là do tri kiến lập tri. Ở đây nói “Tuy kiến nhi bất lập kiến” (Tuy thấy mà không lập cái thấy), điều này thật quá đỗi cao minh! Người được như vậy sẽ không có vô minh. Chúng ta sau khi thấy thì lại lập ra một cái thấy, lập ra một cái thấy tức là chấp trước có một cái thấy, đó chính là vô minh. Kinh Lăng Nghiêm ở Trung Quốc chúng ta được xưng tán là bộ Kinh khai mở trí huệ, quả thực rất có đạo lý. Kinh Lăng Nghiêm nói thực sự rất chi tiết, giảng vô cùng thấu triệt. Vậy Phật tri Phật kiến của Phật là gì? Viên tri Viên kiến là gì? Chính là thấu hiểu triệt để chân tướng của vũ trụ nhân sanh, là “Bất nhất bất dị” (Không một không khác), “Vô thật vô hư”, “Pháp pháp giai như” (Mỗi mỗi pháp đều là chân như), đây chính là Phật tri Phật kiến. Nếu quả thực khế nhập được cảnh giới này, thì tâm của người đó tuyệt đối thanh tịnh, tuyệt đối không còn bất kỳ vọng tưởng, phân biệt, chấp trước nào nữa. Nếu như bạn vẫn còn vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, thì bạn chẳng những chưa khế nhập cảnh giới này, mà ngay cả ý nghĩa chân thật của những lời Phật dạy đây bạn cũng chưa thấu hiểu. Đó chẳng qua chỉ là nghe đồn ngoài đường ngoài ngõ, nghe người ta nói như vậy thôi, chứ ý nghĩa chân thật thì không hiểu. Nếu thực sự hiểu được ý nghĩa chân thật, thì làm gì có chuyện buông xuống không được? Chư vị phải hiểu rõ, tất cả những khởi tâm động niệm, vọng tưởng, phân biệt, chấp trước của chúng ta sở dĩ không buông xuống được, không buông xuống được là do bạn chưa nhìn thấu. Viên tri Viên kiến chính là thực sự nhìn thấu: vạn pháp nhất như, vô thật vô hư, bất nhất bất dị, bạn còn vọng tưởng điều gì nữa đây?

Người thế gian khi khởi tâm động niệm, đại khái ý niệm đầu tiên chính là “Tôi muốn đạt được một thứ gì đó”, bạn có thể đạt được chăng? Vô thật vô hư, bất nhất bất dị, bạn đạt được cái gì? Có thứ gì mà bạn có thể đạt được chứ? Chỉ cần bạn còn muốn đạt được một thứ gì đó, thì đó chính là vô minh, đó chính là tuy thấy mà lại lập ra cái thấy. Người ấy không phải là không lập cái thấy, mà là đã lập cái thấy rồi. Chỗ này quả thực vô cùng vi tế, bạn vẫn là đối với tất cả pháp có sự chấp trước. Có chấp trước thì không phải là vô ngã, mà là có ngã! Là cái “Tôi sở hữu”, điều này hoàn toàn trái ngược với chân tướng của tâm tánh. Hãy nhìn xem Chư Phật Như Lai, cách làm của các Ngài hoàn toàn trái ngược với chúng ta, các Ngài xả bỏ sạch sành sanh, thực sự là một pháp cũng chẳng lập. Thế Tôn năm xưa khi còn tại thế đã thị hiện, xuất thân của Ngài là dòng dõi vương tộc, là một gia tộc phú quý, nhưng Ngài đã hoàn toàn xả bỏ tất cả để trải qua cuộc sống thác bát khất thực, ngủ một đêm dưới gốc cây, ăn một bữa giữa trưa; Ngài đã trải qua một cuộc đời như vậy. Sự thị hiện này, biểu thị cho điều gì? Là thảy đều buông xuống, buông xuống tất cả, chính là biểu thị điều này.

Ở Trung Quốc vào thời nhà Đường có Cư sĩ Bàng Uẩn, vị này rất nhiều đồng tu đều biết. Bàng cư sĩ cũng thật hiếm có, Ngài cũng làm ra một tấm gương cho chúng ta xem. Ngài cũng xuất thân từ một gia tộc phú quý, Ngài học Phật rồi, mọi đạo lý thảy đều thông đạt, tỏ tường. Ngài đã nhìn thấu, sau khi nhìn thấu thì buông xả. Ngài buông xả như thế nào? Ngài đem toàn bộ vàng bạc châu báu trong nhà, thảy đều chất lên một chiếc thuyền lớn, chèo thuyền ra giữa dòng sông, đục một lỗ thủng, cho chìm toàn bộ xuống đáy sông, hoàn toàn không cần đến nữa. Có một số người hỏi Ngài rằng: “Nếu Ngài đã không cần vàng bạc châu báu nữa, sao không đem đi làm chút sự nghiệp từ thiện để cứu tế người khác? Đó là việc tốt mà!”. Ngài đã lưu lại một câu nói: “Hảo sự bất như vô sự” (Việc tốt chẳng bằng không có việc gì). Quý vị hãy suy ngẫm xem ý vị này: Việc tốt chẳng bằng không có việc; người người đều không có việc thì thiên hạ thái bình; người người đều muốn làm việc tốt thì thiên hạ đại loạn, việc tốt chân thật chính là vô sự. Ngài đã xả bỏ toàn bộ rồi, vậy cuộc sống phải làm sao? Ngài đi bán giày rơm, giày rơm bây giờ chư vị không còn nhìn thấy nữa, nó được đan bằng rơm rạ; loại giày đan bằng rơm này, đại khái ở nội lục Trung Quốc có lẽ vẫn còn. Một đôi giày rơm bán được vài đồng bạc, mỗi ngày đan vài đôi đem bán để đắp đổi qua ngày. Ngài nguyện ý làm như vậy, mang ý vị rất giống với hình ảnh Phật Thích Ca Mâu Ni bưng bát khất thực. Đây là Ngài thị hiện cho chúng ta thấy, sau khi nhìn thấu thì có thể buông xả. Tương ưng với Đạo, cũng chính là tương ưng với Pháp tánh, trải qua một đời sống thuần túy thiên chân tự nhiên, trong tâm không có mảy may một tơ hào lo âu vướng bận, xả bỏ được sạch sành sanh. Điều này nếu không phải là thực sự nhìn thấu, thì chẳng thể làm được! Cái nhìn thấu này chính là nói về kiến địa, kiến địa của bạn đã đạt đến trình độ nào? Hoàn toàn có thể từ trong đời sống hằng ngày mà quan sát ra được.