Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang

Chủ Đề 914: Độ Sinh Là Trách Nhiệm Phải Làm Tròn, Trách Nhiệm Này Rốt Cuộc Vẫn Chưa Thể Hoàn Tất

Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không

Thời gian: Tháng 05 năm 1995

Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore

Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 078)

Chuyển ngữ: Tịch Minh

— ❖ —

【Độ sinh là trách nhiệm phải làm tròn, trách nhiệm này rốt cuộc vẫn chưa thể hoàn tất.】

Hai câu nói này vô cùng quan trọng, số người thực sự hiểu được quá ít. Nếu thật sự thấu hiểu, thì bạn liền giác ngộ, cái tâm đó của bạn liền được gọi là tâm Bồ Đề, tâm Bồ Đề chính là tâm giác ngộ. Giúp đỡ tất cả chúng sinh phá mê khai ngộ, là trách nhiệm mà chư Phật Bồ Tát phải làm tròn. Dù làm được nhiều hơn nữa, tốt hơn nữa, cũng không thể kể công, vì đây là việc bạn đương nhiên phải làm, là nghĩa vụ, là bổn phận đáng phải làm; làm không tốt, làm không viên mãn, đó là lỗi lầm của bạn. Làm tốt là điều bạn đương nhiên phải làm, vì sao vậy? Bởi vì tất cả chúng sinh cùng ta đồng một thể, “đồng thể đại bi”, cho nên giúp đỡ tất cả chúng sinh không có bất kỳ điều kiện gì để bàn đến cả, “vô duyên đại từ”, là hoàn toàn vô điều kiện.

Bạn thực sự có thể làm được như vậy, thì bạn là Bồ Tát, bạn đích thực là một vị Bồ Tát. Giúp đỡ một người mà có kèm theo điều kiện, thì đó là phàm phu, “tại sao tôi lại phải giúp đỡ người đó?” Khi khởi lên ý niệm này, thì đây gọi là tâm phàm phu. Vừa rồi tôi có giảng về tâm luân hồi, bất kể bạn có giúp người hay không giúp người, những gì bạn tạo tác đều là nghiệp luân hồi. Phàm phu chúng ta và Phật Bồ Tát khác nhau ở chỗ nào? Phật Bồ Tát giúp đỡ tất cả chúng sinh không hề bàn điều kiện, không bao giờ hỏi: “Tại sao ta lại phải giúp người đó?” Các Ngài hoàn toàn không có ý niệm này. Các Ngài chỉ ở đó mà quan sát: Chúng sinh này có tiếp nhận sự giúp đỡ của ta hay không? Ta muốn giúp họ, họ có bằng lòng để cho ta giúp họ không? Chứ tuyệt đối sẽ không khởi lên ý niệm: “Tại sao ta phải giúp họ?” Không hề có ý niệm này. Chúng sinh không bằng lòng tiếp nhận, thì Phật Bồ Tát cũng đành hết cách, thế nên mới nói là “Phật không độ người vô duyên”. Câu nói này giảng như thế nào đây? Phật không có cách nào để đi độ những người không chịu tiếp nhận sự giúp đỡ của Phật Bồ Tát, như thế thì hết cách rồi!

Chỉ cần chúng ta chịu tiếp nhận sự giúp đỡ của Phật Bồ Tát, thì Phật Bồ Tát giờ giờ phút phút luôn ở xung quanh chúng ta, không hề rời khỏi chúng ta. Giống như các tôn giáo thông thường hay nói, “Thượng Đế ở cùng chúng ta”, Phật Bồ Tát cũng giờ giờ phút phút ở cùng chúng ta. Vì sao vậy? Vì chúng ta sẵn lòng tiếp nhận sự giúp đỡ của các Ngài. Cho nên, bạn phải sẵn lòng tiếp nhận. Có ai lại không sẵn lòng tiếp nhận cơ chứ? Người nào đến chùa chiền dâng hương, lạy Phật mà lại chẳng cầu Phật Bồ Tát gia hộ? Nhìn qua thì dường như ai ai cũng sẵn lòng; nhưng kỳ thực không phải vậy, kẻ không sẵn lòng thì quá nhiều, người thực sự bằng lòng lại rất ít.

Bạn cầu Phật Bồ Tát giúp đỡ bạn cái gì? Giúp bạn mê hoặc điên đảo, giúp bạn tăng trưởng tham, sân, si. Cho nên ngày ngày đi lạy Phật Bồ Tát cũng không thấy linh nghiệm, vì sao vậy? Phật Bồ Tát không thể giúp ngược ngạo như vậy được, vừa rồi đã nói Phật Bồ Tát giúp bạn phá mê khai ngộ, chứ Phật Bồ Tát tuyệt đối không giúp bạn tăng trưởng sự mê hoặc của bạn, các Ngài không thể làm cái việc như vậy!

Khi bạn nhìn cho thật rõ ràng chân tướng sự thật này, bạn liền biết được người mê thì nhiều, người ngộ thì ít. Người ngộ thì giúp đỡ người khác một cách vô điều kiện, còn người mê thì niệm niệm đều vì bản thân mình. Tướng trạng của mê và ngộ, chúng ta phải làm cho thật rõ ràng, đó chính là tướng trạng của mê và ngộ, thế nào là tướng trạng của giác ngộ, thế nào là tướng trạng của mê hoặc. Trước tiên phải làm cho rõ ràng việc này, thì sau đó mới có thể quan sát, mới có thể phản tỉnh xem: Ta rốt cuộc là đang mê, hay là đang ngộ?

Chuyện người khác mê hay ngộ tạm thời hãy gác sang một bên, trước tiên hãy xem lại chính bản thân mình là mê hay ngộ? Cái tâm này của mình là tâm Bồ Đề, hay là tâm luân hồi? Điều này vô cùng khẩn yếu! Độ chúng sinh trước tiên phải độ chính mình, bản thân mình còn chưa được độ, làm sao có thể độ được người khác? Chính mình được độ rồi thì mới có thể độ người.