Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang
Chủ Đề 897: Tức Nơi Nơi Đều Là Đạo Tràng, Việc Việc Tăng Trưởng Bồ-Đề
Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không
Thời gian: Tháng 05 năm 1995
Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore
Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 076)
Chuyển ngữ: Tịch Minh
— ❖ —
【Thế Tôn nói lời này, là dạy người tu hành trong suốt mười hai thời (trọn cả ngày đêm) đi đứng nằm ngồi, đối cảnh tùy duyên, đều nên tác quán như vậy. Thì nơi nơi đều là đạo tràng, việc việc đều tăng trưởng Bồ-đề.】
Không sai! Bồ-tát Long Thọ thuở xưa ở tại Long Cung, nhìn thấy đại bổn “Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm” do Bồ-tát Đại Long cất giữ rốt cuộc là gì? Đó chính là hết thảy chúng sanh trong mười pháp giới tùy duyên đối cảnh, chính là thứ này đây. Chúng ta khởi tâm động niệm, từng li từng tí trong hành vi đời sống, có điều nào lại chẳng phải là “Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm”! Nếu quý vị lãnh hội được, quý vị mới biết rằng đâu đâu cũng là đạo (đầu đầu thị đạo). Thiện Tài đồng tử năm mươi ba lần tham học, là tham học điều gì? Rất nhiều người tụng “Kinh Hoa Nghiêm”, vô cùng ngưỡng mộ đối với Thiện Tài đồng tử, cho rằng vận mạng của ngài thật tốt, gặp được nhiều thiện tri thức đến như vậy, còn ta cả một đời lại chẳng gặp được một vị nào. Kỳ thực, thiện tri thức từ sáng đến tối đều bủa vây xung quanh quý vị, chỉ là quý vị không nhận ra. Thiện Tài đồng tử thì nhận ra; ngoại trừ bản thân ngài, tất cả chúng sanh đều là chư Phật, đều là Bồ-tát, đều là thiện tri thức. Nếu quý vị không tin, Lục Tổ Thiền tông là Đại sư Huệ Năng trong “Đàn Kinh” đã từng giảng qua: “Nếu là người chân thật tu đạo, sẽ không nhìn thấy lỗi thế gian”, Ngài ấy chính là Thiện Tài đồng tử. Chúng ta ngày nay nhìn người này có khuyết điểm, việc kia lại chướng tai gai mắt, vậy quý vị đi đâu để tìm thiện tri thức? Quý vị đi đâu để tìm Phật, Bồ-tát? Cho nên nhất định phải hiểu rõ, năm mươi ba vị thiện tri thức chính là nam thanh nữ tú, già trẻ lớn bé, các ngành các nghề trong xã hội hiện tại của chúng ta. Nếu quý vị có thể lìa tướng mà thấy tánh, thì thảy đều là chư Phật, Bồ-tát. Nếu đối với mọi hiện tượng đều không chấp trước, quý vị nhìn vào đời sống của họ, nhìn vào mọi việc làm của họ, thảy đều giúp tăng trưởng trí tuệ, thì nơi nào mà chẳng phải là đạo tràng? Cho nên “Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm” rốt cuộc ở đâu? Là ở ngay trong đời sống. “Kinh Kim Cang” chỉ ra cho chúng ta tổng nguyên tắc, tổng cương lĩnh; khi đem ứng dụng vào trong đời sống hằng ngày, thì đó chính là “Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm”. Triển khai rộng hơn nữa, tất cả kinh giáo mà Đức Thế Tôn đã thuyết suốt bốn mươi chín năm, chính là dạy cho chúng ta làm thế nào ở ngay trong đời sống hằng ngày, giữa những lúc đối nhân xử thế tiếp vật, nhìn ra được hết thảy pháp đều là Phật pháp, hết thảy pháp không thật không hư; là dạy chúng ta sống một cuộc sống bình thường. Cuộc sống bình thường chính là Tam-muội, là chánh thọ. “Thọ” là thọ dụng (hưởng thụ), là sự thọ dụng bình thường. Cuộc sống của chư Phật, Bồ-tát chính là sự thọ dụng bình thường. Chúng ta ngày nay có khổ, vui, lo, mừng, xả (khổ, lạc, ưu, hỷ, xả), như vậy là không bình thường! Lìa khỏi khổ, vui, lo, mừng, xả, thì cuộc sống đó mới là bình thường.
Thế nên phải thấu hiểu: “Nơi nơi đều là đạo tràng, việc việc đều tăng trưởng Bồ-đề”, tăng trưởng Bồ-đề chính là tăng trưởng trí tuệ. Chúng ta đọc đến chỗ này, chợt nhớ đến Đại sư Huệ Năng năm xưa khi bái kiến Ngũ Tổ Nhẫn Hòa thượng (Hoằng Nhẫn), ngài thưa: “Trong tâm đệ tử thường sinh trí tuệ”. Chúng ta xem thấy thật vô cùng ngưỡng mộ. Trong tâm chúng ta thì thường sinh phiền não, còn người ta lại thường sinh trí tuệ. Đọc đến đây mới thấu hiểu, vì sao ngài thường sinh trí tuệ? Bởi ngài nhìn thấy hết thảy pháp không thật không hư, cho nên ngài thường sinh trí tuệ. Ngài nhìn thấy hết thảy pháp đều là Phật pháp, nhìn thấy hết thảy mọi người đều là người thiện. Cần phải biết rằng cảnh tùy tâm chuyển; nếu chúng ta dùng tâm Phật, thì sẽ thấy hết thảy chúng sanh đều là Phật. Vậy nên nếu quý vị hỏi: “Khi nào ta mới thành Phật?” Đến một ngày nào đó, khi quý vị nhìn thấy chúng sanh trên khắp đại địa từng người từng người thảy đều là Phật, thì xin chúc mừng quý vị, quý vị đã thành Phật rồi. Còn nếu quý vị nhìn thấy hết thảy chúng sanh này đều là chúng sanh ác, thì tự thân quý vị chính là một chúng sanh ác. Vì sao vậy? Tướng tùy tâm chuyển. Tâm quý vị thiện, hết thảy cảnh giới đều thiện. “Tôi thiện, nhưng rõ ràng anh ta ác cơ mà!” Quý vị hãy tỉ mỉ quan sát lại xem, người đó không ác. Chỉ cần hàng phục những phiền não tâm sở, ác tâm sở của chính mình lại, [sau đó] quý vị nhìn lại lần nữa xem, thì người đó đã không còn ác nữa. Quý vị có thể nhìn ra được cái thiện ở ngay trong các pháp ác, nhìn ra được cái tịnh ở ngay trong các pháp nhiễm. Vì sao vậy? Vì nhiễm tịnh bất nhị, thiện ác cũng bất nhị, là nhất như, pháp pháp giai như (pháp nào cũng đều là chân như)! Ngày nay chúng ta làm không được, chưa thâm nhập vào cảnh giới này, không biết được hết thảy pháp không thật không hư; nói cách khác, vì không hiểu rõ chân tướng của hết thảy pháp, nên bị mê lầm ở trong đó. Thế nên trong từng niệm từng niệm đều tăng trưởng phiền não mà không sanh trí tuệ, đây quả thực là một điều hết sức đáng tiếc!