Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang
Chủ Đề 668: Biết Tất Cả Pháp Do Tâm Hiện Thức Biến
Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không
Thời gian: Tháng 05 năm 1995
Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore
Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 057)
Chuyển ngữ: Tịch Minh
— ❖ —
【Biết do nhất tâm tạo tác nên vô ngại. Tánh tướng vốn dĩ viên dung, nhiễm huyễn còn không ngại, huống hồ tịnh huyễn lại có chướng ngại sao? Biết tất cả pháp do tâm hiện, thức biến, thì chẳng chấp trước chẳng phá hoại, tánh tướng viên dung, thảy đều vô ngại.】
Đoạn văn này giải thích cảnh giới của Pháp thân Bồ Tát. Tuy chúng ta chưa thể làm được, nhưng cần phải biết. Điểm lợi ích của việc “biết” này, thứ nhất là: Khi gặp được những bậc tu hành ở quả vị sâu xa, chúng ta sẽ không cảm thấy kỳ lạ; điểm lợi ích thứ hai: Biết được công phu của chính mình vẫn chưa đủ, đoạn đường phía trước còn rất dài, nên cần phải có tâm nhẫn nại cầu tiến bộ, thật sự nỗ lực tinh tấn tu trì; do đó, cảnh giới này không thể không biết. Câu mở đầu nói “Biết do nhất tâm tạo tác nên vô ngại”, mấu chốt ở đây chính là “nhất tâm tạo tác”. Nhất tâm chính là tâm thanh tịnh, nhất tâm chính là tâm bình đẳng. Trong tâm bình đẳng thì làm sao có chướng ngại cho được? Hết thảy mọi sự chướng ngại, ắt hẳn là do tâm không thanh tịnh, tâm không bình đẳng mới hiện ra hiện tượng như vậy; nếu như tâm thanh tịnh, bình đẳng thì quyết định là không có chướng ngại.
Những câu tiếp theo dưới đây có thể nói là lời chú giải cho câu này. “Tánh tướng vốn dĩ viên dung”, đây là cảnh giới mà chư Phật và các bậc Đại Bồ Tát đã đích thân chứng đắc; thực sự mà nói, vốn dĩ là viên dung, cho nên tánh và tướng xưa nay chưa từng chướng ngại lẫn nhau; chúng ta thấy điều này trong kinh Hoa Nghiêm, đặc biệt trong kinh Viên Giác Phật giảng lại càng thấu triệt hơn. “Nhiễm huyễn” là lục phàm pháp giới, tức là phàm phu trong sáu đường; “tịnh huyễn” là tứ thánh pháp giới, đây là điều chúng ta thường gọi là “Tứ thánh Lục phàm”. Thế nhưng ở chỗ này, trong ý nghĩa của Kinh Kim Cang Bát Nhã, định nghĩa về nhiễm và tịnh lại không giống như thế. Vì sao vậy? Bởi vì đây là cảnh giới của Pháp thân Đại sĩ. Phàm cái “tịnh” mà còn đối lập với cái “nhiễm” thì vẫn chưa phải là tịnh chân thật, vẫn bị xem là nhiễm, từ đó có thể thấy, Tứ thánh hay Lục phàm thảy đều là nhiễm huyễn. Chúng ta thường nói y báo chánh báo trang nghiêm của mười pháp giới, mười pháp giới ấy chính là nhiễm huyễn. Chữ “huyễn” ý nói lên rằng nó không phải là thật, “phàm những gì có hình tướng, thảy đều là hư vọng”, nó không chân thật, nên gọi là huyễn. Cuối bộ kinh này có dạy chúng ta rằng: “Tất cả các pháp hữu vi, như mộng huyễn bọt bóng”, chính là mang ý nghĩa này. Vậy “tịnh huyễn” là chỉ cho điều gì? Thế giới Tây phương Cực Lạc là tịnh huyễn, Nhất chân pháp giới của Phật Tỳ Lô Giá Na được nói trong kinh Hoa Nghiêm cũng là tịnh huyễn; cho nên khái niệm nhiễm - tịnh ở đoạn này không giống với ý nghĩa mà chúng ta thường nói lúc bình thường. Tứ thánh, Lục phàm đều vô ngại, nhắc đến câu này, chúng ta có chút không tin tưởng, bởi vì chúng ta hiện tại đi đến đâu cũng gặp chướng ngại, làm sao có thể nói là không có chướng ngại được? Phải thấu hiểu rằng vốn dĩ là vô ngại. Vì sao vậy? Bởi vì vốn dĩ là viên dung, Tứ thánh, Lục phàm, hay Nhất chân pháp giới thảy đều là viên dung, pháp pháp viên dung, không có một pháp nào không viên, không có một pháp nào không dung. Sự chướng ngại nảy sinh, là do nảy sinh từ trong vọng tưởng, phân biệt, chấp trước nơi tự tâm chúng sanh. Lìa bỏ tất cả vọng tưởng, phân biệt, chấp trước thì sẽ vô ngại; chúng ta vì có vọng tưởng chấp trước, cho nên xứ xứ đều gặp chướng ngại. Chư Phật, Bồ Tát, các vị La Hán, những bậc Thánh nhân này thường hay thị hiện trong thế gian của chúng ta, chẳng nhất định bằng thân phận gì, chẳng nhất định dùng phương pháp nào để giáo hóa chúng sanh, những bậc tái lai này các ngài thực sự là vô ngại, việc này một chút cũng chẳng sai ngoa.
Trong các truyện ký Phật giáo có ghi chép, trải qua các triều đại đều có những bậc tái lai như vậy, thị hiện ra muôn vàn sự thần dị, thế tục chúng ta thường gọi là thần thông, thật không thể nghĩ bàn. Trong xã hội hiện đại, trên thế giới này, tại rất nhiều quốc gia và khu vực, dường như có không ít người có năng lực thần thông, ở Trung Quốc người ta gọi đó là “đặc dị công năng”. Những người này có phải là Phật, Bồ Tát, các bậc Thánh giả tái lai để giáo hóa chúng sanh hay không? Câu hỏi này chúng ta cần phải đặt ra, cần phải hỏi và cần phải phân biệt cho thật rõ ràng. Hiện tượng này trong thời mạt pháp, Đức Thế Tôn năm xưa khi còn tại thế đã nhìn thấy rất rõ ràng, Ngài cũng đã giảng giải tường tận đạo lý tột cùng của hiện tượng này cho chúng ta thấu hiểu, những lời ấy đều nằm trong Kinh Lăng Nghiêm. Cho nên, kinh Lăng Nghiêm không thể không đọc. Trong kinh Phật đã dạy như thế nào? Phật dạy Bồ Tát, La Hán có thần thông, thì yêu ma quỷ quái cũng có thần thông, nếu chỉ xét về việc hiện thần thông mà nói, thì dường như yêu ma quỷ quái cũng chẳng thua kém gì Phật, Bồ Tát, chúng cũng thần thông quảng đại, vậy sự khác biệt nằm ở đâu? Sự khác biệt là ở chỗ: Chư Phật, Bồ Tát dạy quý vị đoạn ác tu thiện, dạy quý vị làm việc tốt, và nhất định dạy quý vị niệm Phật cầu sanh Tịnh độ, đó mới đích thực là Phật, Bồ Tát. Nếu như xúi giục quý vị làm ác, không khuyên quý vị tu thiện, không cho phép quý vị tu pháp môn Tịnh độ, thì kẻ thị hiện thần thông loại này, chắc chắn không phải là Phật, Bồ Tát tái lai. Họ là vị nào tái lai, chúng ta cũng chẳng cần bận tâm đến làm chi, trong tâm tự khắc đã rõ ràng rồi, cứ từ ngay điểm này mà phân biệt thì sẽ không bao giờ sai lầm. Tóm lại mà nói, khi thấy những tình huống này, chúng ta không cảm thấy kỳ lạ, cũng không cần thiết phải phan duyên, cứ dùng tâm bình thường mà đối đãi là tốt rồi, bản thân mình vẫn cứ tiếp tục hạ thủ công phu của chính mình, vẫn cứ thật thà niệm Phật, thì sẽ vô ngại. Y báo, chánh báo trang nghiêm của mười pháp giới còn không có chướng ngại, huống hồ là Nhất chân pháp giới! Tịnh huyễn lẽ nào lại có chướng ngại? Đương nhiên là càng không có chướng ngại rồi.