Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang
Chủ Đề 622: Cần Phải Rũ Bỏ Trần Cảnh Đối Đãi Như Sắc, Thanh V.V..., Tuyệt Đối Không Nên Trụ Trước
Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không
Thời gian: Tháng 05 năm 1995
Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore
Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 053)
Chuyển ngữ: Tịch Minh
— ❖ —
【Phần này giải thích rõ câu văn “nên lìa tất cả tướng” ở đoạn trước. Phát khởi tâm giác ngộ từ bi bình đẳng, thì khi tâm sinh khởi, liền phải rũ bỏ các trần cảnh đối đãi như sắc, thanh v.v..., tuyệt đối không nên trụ trước. Như vậy thì mọi tướng đều đã xa lìa.】
Đoạn này trước tiên nói về “lìa tướng”, chính là “nên không có chỗ trụ” (ưng vô sở trụ). Bởi vì lìa tướng, tâm từ bi của quý vị mới có thể sinh khởi được; chấp tướng, tâm từ bi liền mất đi, liền sinh không khởi, từ bi và bình đẳng đều sinh không khởi. Tâm từ bi bình đẳng là Phật tâm, cũng chính là chân tâm mà chúng ta thường nói. Tâm mà phàm phu sử dụng là vọng tâm, có phân biệt, có chấp trước, không thanh tịnh, không bình đẳng, không từ bi, đó là vọng tâm! Thanh tịnh, bình đẳng, từ bi là chân tâm, là chân như bổn tánh. Lìa mọi sự hư vọng, chân tâm của chúng ta mới có thể hiển lộ. Cho nên nếu không lìa tướng, chân tâm không thể hiển lộ ra, không khởi tác dụng. Phật ở chỗ này chỉ dạy chúng ta, khi tâm chúng ta sinh khởi, chúng ta thường nói “khởi tâm động niệm”, thì khi khởi tâm động niệm phải dụng công ở đâu? Phải đem tất cả mọi trần cảnh tương đối trừ bỏ đi. Lục căn đối với lục trần, nếu không trừ bỏ đi, thì ở trong đó sẽ sinh ra lục thức, lục thức chính là phiền não, vọng tưởng, phân biệt, chấp trước thảy đều nổi lên. Cho nên, quý vị nhất định phải buông xả cái tướng mà căn tiếp xúc.
Cách nói này e rằng mọi người rất khó thể hội, chúng ta hãy nêu một ví dụ để nói. Nếu đối với Pháp Tướng Duy Thức có một chút nền tảng, tôi giảng những lời này sẽ rất dễ hiểu. Ví như mắt của chúng ta, mắt thấy sắc, mắt là thực sự nhìn thấy sắc; nhưng chính mình có nhìn thấy sắc hay không? Chính mình không có nhìn thấy. Nếu chính mình mà thực sự nhìn thấy sắc, nói cho quý vị biết, đó gọi là Pháp Thân Đại Sĩ, đó không phải là phàm phu. Sao lại nói chính mình chưa nhìn thấy sắc? Bông hoa này đặt ngay trước mắt chính mình, chẳng phải rõ ràng chính mình đều nhìn thấy rồi sao? Thực sự là không có nhìn thấy, nếu quý vị nói quý vị đều nhìn thấy rồi, thì quý vị đang mê hoặc điên đảo, chính mình sai lầm rồi mà còn không biết. Chúng ta nhìn thấy bông hoa này, cái “thấy” này là từ đâu mà thấy? Nhãn căn tiếp xúc với sắc trần bên ngoài, sinh ra nhãn thức. Trong nhãn thức có bốn phần: kiến phần, tướng phần, tự chứng phần, chứng tự chứng phần. Cái chủ thể tạo nghiệp của chúng ta, có thể phân biệt, chấp trước, khởi vọng tưởng, cho rằng đó là “của tôi”, đó là gì? Là đệ lục thức (ý thức thứ sáu). Kiến phần của đệ lục thức duyên theo tướng phần của nhãn thức, là nhìn thấy như vậy đó. Cũng giống như việc truyền hình phát sóng của chúng ta hiện nay vậy, đây là hiện trường, chúng ta thực chất đang nhìn vào đâu? Chúng ta xem trên màn hình tivi, không có nhìn thấy hiện trường. Tất cả mọi cảnh giới bên ngoài mà chúng ta nhìn thấy ngày nay, hai con mắt này chính là máy quay phim, giống như ống kính vậy, thu hình vào trong, bên trong có tướng phần, đệ lục ý thức của chúng ta chính là duyên theo cái tướng phần đó, cảnh giới được duyên theo cảm thấy hoàn toàn giống hệt như cảnh giới bên ngoài; từ điểm này quý vị cũng có thể thể hội được điều mà kinh Hoa Nghiêm nói “lớn nhỏ không khác” (đại tiểu bất dị). Trong nhãn thức của chúng ta, cái tướng hiện ra trong cái màn hình nhỏ đó, khiến chúng ta cảm thấy hoàn toàn giống hệt với cái tướng bên ngoài, sự phân biệt tướng lớn tướng nhỏ này không còn nữa, cho nên “hạt cải chứa núi Tu Di” (giới tử nạp Tu Di). Hạt cải là ví dụ cho cái gì? Là ví dụ cho tướng phần đệ lục ý thức của chúng ta, Tu Di là núi Tu Di, cái núi Tu Di mà đệ lục ý thức của chúng ta nương theo nhãn thức để nhìn thấy, nó to lớn bằng với bên ngoài. Núi Tu Di không có thu nhỏ lại, tướng phần nhãn thức của chúng ta cũng không phóng to ra, lớn nhỏ không hai (đại tiểu bất nhị), tánh tướng như một (tánh tướng nhất như). Đạo lý này giảng tương đối sâu một chút, sự thật chân tướng đã được nói ra rồi. Cho nên trong tất cả vạn pháp, làm gì có lớn nhỏ? Lớn nhỏ là nhận thức sai lầm của quý vị, dài ngắn cũng là nhận thức sai lầm của quý vị. Sự thật chân tướng là vạn pháp nhất như, vạn pháp bất nhị, đó mới là sự thật chân tướng.