Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang

Chủ Đề 557: Năm Độ Rời Xa Bát Nhã, Thì Chẳng Phải Là Ba La Mật, Tức Là Không Thể Đến Bờ Kia

Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không

Thời gian: Tháng 05 năm 1995

Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore

Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 048)

Chuyển ngữ: Tịch Minh

— ❖ —

【Năm độ nếu rời xa Bát Nhã, thì chẳng phải là Ba-la-mật, tức là không thể đến bờ kia.】

Câu này cũng vô cùng rõ ràng minh bạch, thế nhưng ý nghĩa của nó lại rất sâu và rất rộng. Năm độ, nói một cách thực tế khi mở rộng ra chính là toàn bộ hành vi trong đời sống của chúng ta, chư vị cần phải hiểu ý nghĩa này; nếu không hiểu ý nghĩa này, quý vị sẽ không thấu hiểu được ý nghĩa của kinh Phật. Toàn bộ hành vi trong đời sống của chúng ta, được đúc kết lại thành năm điều, năm loại lớn này, cho nên năm điều này chính là toàn bộ hành vi trong đời sống của chúng ta. Một ngày của chúng ta từ lúc sáng sớm ngủ dậy cho đến khi tối đi ngủ, một năm từ mùng một tháng Giêng cho đến ngày ba mươi tháng Chạp, cả một đời từ ngày chúng ta sinh ra cho đến giờ phút chúng ta xả bỏ báo thân, toàn bộ hành vi trong đời sống đúc kết lại không ngoài năm loại lớn này, quý vị nhìn nhận như vậy mới là chính xác. Không thể rời xa trí huệ, rời xa trí huệ thì không gọi là Ba-la-mật. Ba-la-mật có ý nghĩa gì? Là viên mãn. Rời xa trí huệ rồi, đời sống của quý vị sẽ không viên mãn, không viên mãn cũng tức là không mỹ mãn, đây là nói về hiện thực của chúng ta, quý vị sẽ không được mỹ mãn. Thứ hai là không thể đến bờ kia, không thể đến bờ kia chính là không thể liễu sinh tử, thoát luân hồi. Cần phải biết rằng, muốn liễu sinh tử, ra khỏi ba cõi (Tam giới), thì phải nương tựa vào trí huệ. Trí huệ biểu hiện từ đâu? Trí huệ ở ngay trong đời sống hằng ngày của chúng ta, trong đời sống của chúng ta, từng ly từng tí đều là trí huệ tột bậc, như vậy quý vị liền siêu việt Tam giới rồi. Nghĩa rộng của năm độ ở phần trước đã nói qua rồi, ở chỗ này không cần lặp lại nữa, lặp lại sẽ làm chậm trễ rất nhiều thời gian.

Hãy xem tiếp đoạn kinh văn dưới đây. Phần trước là giảng đệ nhất Ba-la-mật, là vì chúng ta mà thuyết minh Bát Nhã, những gì giảng là lý (đạo lý). Phần dưới đây sẽ vì chúng ta mà giảng về sự, sự nếu như không sáng tỏ, chúng ta sẽ không biết phải thực hành như thế nào. Về sự, Phật chỉ nói tóm lược, không nói mở rộng (quảng thuyết). Trong năm độ chỉ đưa ra một độ làm ví dụ, ví dụ này thấu rõ rồi, thì những điều khác có thể suy ra mà biết, đây chính là phương tiện thuyết pháp của Thế Tôn. Năm độ, là cương lĩnh trong toàn bộ đời sống của chúng ta, Thế Tôn đặc biệt tuyển chọn “Nhẫn nhục” để giảng cho chúng ta. Vì sao vậy? Đây là điều khó tu nhất, điều khó nhất quý vị đều có thể làm được, thì những điều dễ dàng không cần phải nói nữa.