Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang
Chủ Đề 483: Nơi Thật Tướng Các Pháp Không Sanh Không Diệt, Tin Nhận Thông Đạt, Không Chướng Ngại, Không Thối Chuyển, Gọi Là Vô Sanh Nhẫn
Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không
Thời gian: Tháng 05 năm 1995
Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore
Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 042)
Chuyển ngữ: Tịch Minh
— ❖ —
【Nơi thật tướng các pháp không sanh không diệt, tin nhận thông đạt, không chướng ngại, không thối chuyển, gọi là Vô sanh nhẫn.】
Danh từ “Vô sanh pháp nhẫn” này, những người học Phật thông thường đều biết, bởi vì trong bài kệ hồi hướng ở các nghi thức tụng niệm của chúng ta có câu: “Hoa khai kiến Phật ngộ vô sanh” (Hoa nở thấy Phật ngộ vô sanh), mọi người đều tụng rất quen thuộc. Thế nào gọi là Vô sanh nhẫn? Người có thể giảng giải ra được không nhiều, đây là lời giải thích của “Đại Trí Độ Luận” đối với Vô sanh nhẫn. “Nơi thật tướng các pháp không sanh không diệt”, thật tướng của các pháp quả thật không có sanh diệt, thật tướng chính là chân tướng. Ngày nay chúng ta nhìn thấy tất cả các tướng đều có sanh có diệt: động vật có sanh, già, bệnh, chết; thực vật có sanh, trụ, dị, diệt; khoáng vật có thành, trụ, hoại, không. Đây đều là tướng sanh diệt, Phật trong kinh cũng thường giảng như vậy.
Cách nói này của Phật là phương tiện thuyết, là tùy thuận chúng sanh mà nói. Chúng ta biết Phật thuyết pháp, nguyên tắc lớn của Ngài là y theo Nhị đế mà thuyết pháp; Nhị đế là Chân đế và Tục đế. Chân đế là cảnh giới của chính chư Phật, hoàn toàn nói về sự chân thật; Tục đế là tùy thuận theo cảnh giới của chúng sanh. Cho nên đối với Tục đế, chúng ta rất dễ hiểu, đó là kiến thức thông thường của chúng ta, chúng ta có thể lý giải; còn Chân đế thì thường thường chúng ta không cách nào tiếp nhận, không thể lý giải, chúng ta chưa từng nhìn thấy, từ trước tới nay cũng chưa từng nghe qua. Ngoại trừ Phật ra, trước đây cũng không có ai từng nói như vậy. Đây là nguyên tắc thuyết pháp của Phật. Câu này ở trong đó là y theo Chân đế mà nói, là cảnh giới của Như Lai, giống như trong kinh “Lăng Nghiêm” đã nói, là cảnh giới của Như Lai và các vị Đại Bồ-tát (Pháp thân Đại sĩ). Tất cả các pháp mà các Ngài nhìn thấy là không sanh không diệt, hoàn toàn trái ngược với những gì chúng ta nhìn thấy, đây mới gọi là thật tướng của tất cả các pháp.
Thật tướng của tất cả các pháp, ở phần trước chúng tôi cũng đã từng báo cáo qua vài lần. Phật ở trong kinh nói với chúng ta về hiện tượng của mười pháp giới, cái gọi là một cái búng tay có sáu mươi sát-na, một sát-na có chín trăm lần sanh diệt. Thời gian sanh diệt đó, nói thật ra là cực kỳ ngắn, căn bản là không nhìn ra sự sanh diệt nữa, cho nên nói là không sanh không diệt. Mà sự sanh diệt chúng ta cảm nhận được thực chất là một tướng tương tục (tiếp nối nhau). Chính sự tiếp nối liên tục đó đã khiến chúng ta thấy có sự sanh diệt.
Thí dụ như chúng ta xem phim điện ảnh, dùng tỷ dụ phim điện ảnh rất dễ hiểu: hình ảnh chúng ta xem trên màn bạc là tướng sanh diệt, là tướng sanh diệt tương tục. Điều này mọi người đều biết, cái máy chiếu phim đó, cái ống kính đó, vừa mở ra thì một tấm phim nhựa (âm bản) phóng ra ngoài, ngay lập tức đóng lại, lại mở ra thì tấm phim thứ hai được đưa vào. Bởi vì tốc độ của nó rất nhanh, trên màn ảnh chúng ta nhìn thấy một hình ảnh động, nó có động tác; phàm phu chúng ta nhìn thấy cảnh này, cho nên nói vạn pháp vô thường, là tướng sanh diệt. Chư Phật, Bồ-tát là nhìn thấy cuộn phim nhựa. Nguyên một cuộn phim nhựa đó khi lấy ra xem thì không sanh không diệt, không có tướng sanh diệt.[1] Các Ngài nhìn thấy chính là cuộn phim nhựa; cuộn phim nhựa là thật tướng, là chân tướng; còn chúng ta nhìn thấy trên màn bạc là huyễn tướng, không phải thật. Quý vị từ trong tỷ dụ này, hãy tỉ mỉ mà thể hội. Thế nhưng phim điện ảnh hiện nay của chúng ta, là một giây đồng hồ ống kính đó mở hai mươi bốn lần, một giây mở hai mươi bốn lần. Nếu chiếu theo tỷ dụ mà Phật giảng cho chúng ta trong kinh, một cái búng tay có sáu mươi sát-na, mỗi sát-na lại có chín trăm lần sanh diệt, thì đó là một giây đồng hồ có hai lần của mười vạn tám ngàn (hai mươi mốt vạn sáu ngàn) lần. Bạn xem tốc độ đó nhanh đến chừng nào! Hai mươi mốt vạn sáu ngàn lần, điều này là sự thật. Sau khi bạn liễu giải rồi, thật sự là không có sanh diệt; bạn nhìn thấy cuộn phim, không sanh không diệt.
