Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang

Chủ Đề 457: Trưởng Lão Là Một Trong Mười Đại Đệ Tử Của Thế Tôn, Thế Mà Do Nghe Hiểu Kinh Này, Đến Nỗi Xúc Động Rơi Lệ. Có Thể Thấy Kinh Này Thật Sự Là Khó Gặp Khó Thấy, Há Có Thể Xem Nhẹ, Lại Há Có Thể Không Dốc Tâm Thể Hội

Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không

Thời gian: Tháng 05 năm 1995

Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore

Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 040)

Chuyển ngữ: Tịch Minh

— ❖ —

【Trưởng lão là một trong mười đại đệ tử của Thế Tôn, thế mà do nghe và hiểu được kinh này, đến nỗi xúc động rơi lệ. Có thể thấy kinh này thật sự là vô cùng khó gặp, há có thể xem nhẹ, lại há có thể không dốc tâm thể hội.】

Trong kinh Phật thường nói, thân người khó được, Phật pháp khó nghe. Trong lục đạo, thọ mạng của cõi người là rất ngắn ngủi; vào thời đại của Thế Tôn, thọ mạng của con người đại khái là một trăm tuổi. Chúng ta hiện tại đang ở trong thời kỳ giảm kiếp, cứ mỗi một trăm năm thì giảm đi một tuổi; Thế Tôn cách chúng ta đã ba ngàn năm, tức là đã giảm đi ba mươi tuổi, hiện tại thế gian này có thể sống đến bảy mươi tuổi, đã là rất hiếm có rồi. “Nhân sinh thất thập cổ lai hy” (người sống thọ bảy mươi tuổi xưa nay hiếm), hình như là câu nói trong bài thơ của Đỗ Phủ thời Đường. Thời Đường cách chúng ta hiện nay đã một ngàn ba trăm năm, vào thời điểm đó mà có thể sống qua chín mươi tuổi, liền cảm thấy rất hy hữu; nói cách khác, vào cái thời mà tuổi thọ là một trăm tuổi đó, bảy mươi tuổi qua đời là việc rất bình thường. Ngày nay nhân thọ bảy mươi tuổi, bốn mươi, năm mươi tuổi qua đời cũng coi là rất bình thường. Có thể thấy trong lục đạo, thọ mạng của con người đích thực là ngắn ngủi. Ngắn ngủi mà đáng quý, đáng quý ở chỗ nào? Phật nói cho chúng ta biết, trong lục đạo duy chỉ có cõi người là dễ dàng giác ngộ nhất, dễ dàng tu hành giải thoát nhất, chúng ta ở trong các kinh điển Đại thừa và Tiểu thừa đều có thể thấy được điều này. Những lời này của Phật, cố nhiên là khích lệ chúng ta, nhưng trên thực tế mà nói, Ngài đang nói lời chân thật, Phật không có vọng ngữ. Kinh Kim Cang nói: Như Lai là người nói lời chân thật, nói lời xác thực, nói lời như như, nói lời không dối gạt, nói lời không sai khác. Chúng ta phải tin tưởng những lời Phật giảng câu câu đều là chân thật. Ngài nói chư thiên vui nhiều khổ ít, rất khó giác ngộ, mê luyến trong cảnh giới dục lạc; ba đường ác quá khổ, bởi vì cuộc sống quá khốn khổ, không có tâm nghe pháp. Phật Bồ Tát cũng thị hiện ở trong ba đường ác để giáo hóa chúng sanh, việc giáo hóa đó tương đối khó khăn. Duy chỉ có cõi người là khổ vui đan xen, khổ nhiều vui ít, dễ dàng giác ngộ, dễ dàng tu hành, dễ dàng chứng quả, cho nên nói được thân người là khó, được thân người là đáng quý. Thân người có được rồi, nếu đời này không gặp được Phật pháp, chư vị thử nghĩ xem, điều này đáng tiếc biết bao! Rất không dễ dàng có được thân người, nếu không nghe pháp, thì đời này liền luống qua vô ích rồi.

Chúng ta hãy nhìn xem trên địa cầu hiện tại này, có hơn bốn mươi ức nhân khẩu (hơn 4 tỷ người), trong hơn bốn mươi ức người này, có mấy người nghe được Phật pháp? Tuy nói Phật giáo là một trong sáu tôn giáo lớn của thế giới, nhưng đại khái người chân thật có thể nghe được Phật pháp, e rằng trong mười người chưa chắc đã có một người. Cho dù trong mười người có một người, thì có bốn trăm triệu người, trong bốn trăm triệu người này những người gặp được Phật pháp, cái pháp này ở thế gian đã có sự biến chất rồi. Phật pháp vốn dĩ là chánh pháp, nhưng trong thời đại này, có không ít Phật pháp đã biến chất, không phải là chánh pháp, mà là tà pháp. Tà và chánh phân biệt từ chỗ nào? Phân biệt từ chỗ liễu sanh tử, xuất tam giới. Nếu Phật pháp mà bạn tu học, trong một đời này quyết định có thể thoát khỏi lục đạo luân hồi, thì đây là chánh pháp. Giả như pháp mà bạn tu, tu tốt đến mấy, thiền định trí tuệ mọi thứ đều đầy đủ, nhưng lại không thể liễu sanh tử, không thể xuất tam giới, vậy thì đời này bạn vẫn là uổng công rồi, cái này không thể coi là chánh pháp, dù cho là chánh pháp, cũng không phải là liễu nghĩa. Nếu chúng ta nói về ngũ thừa Phật pháp, đời sau được thân người, đời sau sanh lên trời, đây là nhân thiên thừa. Thật ra nhân thiên thừa không thể tính (là liễu sanh tử), Phật pháp chân chánh là bắt đầu tính từ Thanh văn, Duyên giác, đó mới là có thành tựu, chân chánh thoát khỏi luân hồi. Nếu có thể trong một đời này, thành tựu Phật quả viên mãn, vậy thì pháp mà bạn tu học là Phật pháp vô thượng, gọi là Đại thừa trong Đại thừa, liễu nghĩa trong liễu nghĩa. Cứ đào thải từng tầng từng tầng như vậy, nghe được Phật pháp, có mấy người nghe được chánh pháp? Nghe được chánh pháp, có mấy người nghe được chánh pháp liễu nghĩa? Lại có mấy người có thể trong một đời này, thực sự liễu sanh tử xuất tam giới? Sàng lọc qua từng tầng, không còn lại mấy người! Lúc này mới biết Phật pháp khó nghe. Nghe được rồi, bạn có tin không? Tin rồi, bạn có hiểu không? Hiểu rồi, bạn có chịu thực hành không? Thực hành rồi, bạn có thối tâm không? Lại qua một lần sàng lọc như thế này, quá ít ỏi! Thật sự không còn lại mấy người. Bản thân chúng ta hãy tự suy nghĩ, trong hơn bốn mươi ức nhân khẩu hiện nay, chúng ta có vượt qua được sự sàng lọc không? Sàng lọc đến cuối cùng còn sót lại, có phải là chính chúng ta hay không? Phải hay không phải, đều phải dựa vào chính mình.