Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang

Chủ Đề 424: Đứng Trên Phương Diện Chúng Sanh Để Làm Rõ. Thế Giới Suy Cho Cùng Cũng Là Trần Cảnh, Nếu Chấp Thủ Thì Tâm Không Thanh Tịnh, Tâm Không Tịnh Thì Cõi Nước Không Tịnh, Sao Có Thể Liễu Sanh Tử, Thoát Luân Hồi

Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không

Thời gian: Tháng 05 năm 1995

Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore

Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 037)

Chuyển ngữ: Tịch Minh

— ❖ —

【Đứng trên phương diện chúng sanh để làm rõ (*). Thế giới suy cho cùng cũng là trần cảnh, nếu chấp thủ thì tâm không thanh tịnh, tâm không tịnh thì cõi nước không tịnh, sao có thể liễu sanh tử, thoát luân hồi.】

Lần trước giảng đến chỗ này, ý nghĩa vẫn chưa giảng hết, chúng ta tiếp tục bổ túc cho đầy đủ. Bởi vì kinh văn nói đến đoạn này, đối với công phu tu tập của chúng ta vô cùng quan trọng. Sở dĩ dụng công không đắc lực, nguyên nhân là do buông không xuống, mà buông không xuống là do chưa nhìn thấu; cũng tức là nói, chưa thấu rõ chân tướng của vũ trụ nhân sanh. Nếu quả thật thấu rõ, đó chính là nhìn thấu; sau khi nhìn thấu rồi, không cần người khác khuyên bảo, tự nhiên chúng ta sẽ buông xả. Phật trong đoạn kinh văn này bảo cho chúng ta biết: Vi trần phi vi trần, thế giới phi thế giới, đến chỗ này lại tiến thêm một bước, ba mươi hai tướng phi ba mươi hai tướng, thật sự đã đem chân tướng vũ trụ nhân sanh nói toạc ra cho chúng ta chỉ bằng một lời. Vi trần và thế giới là môi trường sống của chúng ta, chúng ta thường gọi là vật ngoài thân. Ba mươi hai tướng là tự thân, là thân thể, chính là bản thân; Phật không dùng chúng sanh để nói, mà dùng chính bản thân Ngài để giảng, giúp chúng ta thể hội ý nghĩa này càng thêm sâu sắc, càng thêm thiết thực. Thân Phật còn như thế, huống hồ là thân chúng sanh; quả địa Như Lai còn như thế, huống hồ là lục đạo luân hồi. Dụng ý của Ngài ở chỗ này là để chúng ta hiểu rõ thân thể cùng với những vật ngoài thân; nói tóm lại một câu, tất cả đều thuộc về trần cảnh. Nếu chấp tướng lấy cảnh, tâm đương nhiên sẽ không thanh tịnh. Chẳng những trong tâm chấp thủ thế gian pháp thì tâm không thanh tịnh, mà cho dù chấp thủ Phật pháp thì cũng không thanh tịnh. Vì sao vậy? Phật pháp cũng là do nhân duyên sanh. Đã là do nhân duyên sanh, thì không có ngoại lệ, thảy đều là “đương thể tức không, liễu bất khả đắc” (bản thể vốn là không, hoàn toàn chẳng thể được). Chấp thủ là sai rồi, tâm sẽ không thanh tịnh; tâm không thanh tịnh, thì thân sẽ không thanh tịnh; thân không thanh tịnh, thì cảnh giới bên ngoài đương nhiên cũng không thanh tịnh, cho nên nói cõi nước không thanh tịnh, chữ cõi nước ở đây chính là chỉ cảnh giới bên ngoài của chúng ta. Mấy câu nói này hàm chứa ý nghĩa rất sâu, rất rộng.

Phàm phu đặc biệt sanh vào thời đại này, môi trường sống của chúng ta không tốt, nhất là sự ô nhiễm môi trường, nói thật ra thì đây là do nhân tạo, do chính những con người trên trái đất này tạo ra. Trong quá khứ, trước thời kỳ cách mạng công nghiệp, trên trái đất hoàn toàn thuận theo quy luật tự nhiên, dùng con mắt hiện tại của chúng ta mà nhìn thì đó là cõi Tịnh độ, non xanh nước biếc, mảy may ô nhiễm cũng không có. Sau cách mạng công nghiệp, văn minh tiến bộ rồi, không sai, nó mang lại cho chúng ta rất nhiều sự tiện lợi; thế nhưng ở mặt trái của những tiện lợi này, quý vị hãy nghĩ xem, chúng ta đã phải trả cái giá bao nhiêu! Đem hai mặt ra tử tế so sánh một chút, xem có đáng giá hay không? Thật sự mà nói, được chẳng bù mất. Nếu căn cứ theo các nhà khoa học hiện đại, họ đã đưa ra lời cảnh cáo đối với toàn thế giới, nếu như ô nhiễm môi trường không thể được ngăn chặn, mà cứ tiếp tục không ngừng trở nên tồi tệ hơn như hiện nay, thì năm mươi năm sau trái đất sẽ không còn thích hợp cho nhân loại sinh tồn. Chẳng những tương lai nước không thể uống, không khí không thể hít thở, trong không khí đều có độc, vậy con người làm sao có thể sinh tồn? Vấn đề này rất nghiêm trọng, đây là lời cảnh cáo do các nhà khoa học đưa ra, họ quả thật có bằng chứng, bằng chứng khoa học. Ai cũng biết tính chất nghiêm trọng của sự việc này, nhưng có biện pháp nào để phòng chống hay không? Nói lời thành thật, không có bất kỳ một quốc gia, khu vực nào có năng lực phòng chống một cách hữu hiệu. Vì sao không có hiệu quả? Niệm đọc kinh Phật thì sẽ biết, trên kinh nói: Tâm thanh tịnh thì thân thanh tịnh, thân tâm thanh tịnh thì môi trường thanh tịnh. Việc phòng chống ô nhiễm môi trường ngày nay chỉ là trị ngọn, không phải trị gốc; trị gốc là phải làm thế nào để khiến cho hết thảy chúng sanh khôi phục lại tâm thanh tịnh, đó mới là trị gốc. Trên kinh Đại thừa thường giảng, “Y báo tùy theo Chánh báo mà chuyển”, chánh báo là thân tâm, y báo là hoàn cảnh. Chúng sanh trên thế giới ngày nay, so với quá khứ, so với thời cổ đại, chúng ta bình tĩnh và tỉ mỉ quan sát, thì sự ô nhiễm nhân tâm hiện nay là vô cùng nghiêm trọng. Những gì là ô nhiễm của nhân tính? Tham, Sân, Si, Mạn, Nghi, năm loại căn bản phiền não này ngày ngày đang tăng trưởng, tham lam không đáy. Người thời xưa lòng tham rất ít, cuộc sống của họ rất dễ dàng thỏa mãn, biết đủ thường vui (tri túc thường lạc). Họ không tham, an phận thủ thường, tháng ngày của họ trôi qua rất đỗi bình an, cho nên thứ họ thụ hưởng chính là sự thanh tịnh của đại tự nhiên. Chúng ta ngày nay bị tam độc ngũ dục ô nhiễm, tổn thương một cách nghiêm trọng, cho nên cái thân này, những căn bệnh kỳ quái năm năm đều tăng thêm, vô phương cứu chữa, lại phát hiện thêm những căn bệnh mới, vấn đề này mới thật sự là vấn đề nghiêm trọng. Tâm không thanh tịnh, thân thể nhiều bệnh, môi trường ô nhiễm, cội nguồn đều nằm ở tâm. Chúng ta muốn thân thể của mình được khỏe mạnh trường thọ, thì làm thế nào cầu được? Tu tâm thanh tịnh thì sẽ đạt được.