Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang
Chủ Đề 398: Tất Cả Chúng Sanh, Từ Trước Đến Nay, Không Thấu Đạt Lý Sự Của Mười Pháp Giới, Duy Nhất Là Chân Như, Đồng Thể Bình Đẳng
Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không
Thời gian: Tháng 05 năm 1995
Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore
Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 034)
Chuyển ngữ: Tịch Minh
— ❖ —
【Tất cả chúng sanh, từ trước đến nay, không thấu đạt lý sự của mười pháp giới, duy nhất là chân như, đồng thể bình đẳng.】
Đây là nói rõ diện mạo của nguồn cội, cũng chính là hiện tượng của căn bản vô minh. Căn bản vô minh có hình tướng như thế nào? Chỗ này chính là đang nói đến điều đó. Tất cả chúng sanh đang mê muội, vô minh không ngừng tăng trưởng, không ngừng mở rộng, đây là nói về tướng trạng hiện tiền của chúng sanh chúng ta. Vì sao lại có hiện tượng này? “Từ trước đến nay” (Tùng bổn dĩ lai), từ trước đến nay, có một số chỗ nói là “từ vô thủy đến nay”, ý nghĩa hoàn toàn giống nhau, từ trước đến nay chính là từ vô thủy đến nay. “Không thấu đạt” (Bất liễu đạt), ‘liễu’ là sáng tỏ, ‘đạt’ là thông suốt; không sáng tỏ, không thông suốt đạo lý của mười pháp giới, sự thật chân tướng của mười pháp giới, không liễu giải được. Lý và sự của mười pháp giới là gì? “Duy nhất là chân như”, lý là chân như, sự cũng là chân như, nhất như vô nhị như. “Đồng thể bình đẳng”, thể là chân như, vậy sao lại không bình đẳng? Tướng tuy rất nhiều, vô lượng vô biên, sum la vạn tượng, nhưng thể chỉ có một.
Cổ đức mượn ví dụ để nói cho chúng ta rõ, tỷ như “lấy vàng làm đồ vật, mọi đồ vật đều là vàng” (dĩ kim tác khí, khí khí giai kim), đồ vật bằng vàng có thể có vô lượng loại, mỗi mỗi sai biệt không giống nhau, nhưng thể chất của chúng đều là vàng ròng, không có hai khác. Nhìn từ mặt “thể” thì bình đẳng, nhìn từ mặt “tướng” cũng bình đẳng, tướng đều là vàng, bất kể biến thành hình dạng gì thì cũng đều là tướng của vàng. Người thế gian thường nói, “thể” bình đẳng thì có thể tiếp nhận, nhưng “tướng” sao có thể bình đẳng? Tướng sao lại không bình đẳng chứ! Quý vị chấp tướng thì sẽ không bình đẳng, quý vị đối với tướng mà khởi phân biệt, khởi chấp trước thì liền không bình đẳng; không chấp tướng, thì tướng bình đẳng. Vòng tay vàng là tướng của vàng, bông tai vàng cũng là tướng của vàng, đều là tướng của vàng, làm sao mà không bình đẳng? Nếu quý vị khởi phân biệt chấp trước: vòng tay không phải là bông tai, bông tai tuyệt đối không phải là vòng tay, đó là quý vị đã chấp vào tướng phần; nếu không chấp vào tướng phần, thì tất thảy đều là tướng của vàng. Thể là vàng ròng, là bình đẳng; tướng đều là tướng của vàng, vậy thì vẫn là bình đẳng, tướng cũng bình đẳng. Lý sự đều bình đẳng.
Hiện tại chúng ta đã mê rồi, ở ngay trong đó mà khởi vọng tưởng, khởi chấp trước, cái vọng tưởng chấp trước này “niệm niệm tương tục”, nó không gián đoạn. Ý niệm vọng tưởng chấp trước tuy rất ngắn ngủi, niệm trước vừa diệt thì niệm sau liền sinh. Ý niệm sinh diệt không ngừng, sinh diệt không dứt, việc này thật phiền phức, nó không thể đoạn dứt được. “Chưa từng lìa niệm” (vị tằng ly niệm), niệm trước diệt, niệm sau lập tức sinh ra, không lìa khỏi niệm, nên “gọi là vô thủy vô minh”. Đoạn văn này cực kỳ hay, đoạn thứ mười hai, đoạn thứ mười ba, hai tiểu đoạn này đã nói ra cho chúng ta biết hình tướng của vô thủy vô minh, nguồn gốc của vô thủy vô minh. Chữ nghĩa không nhiều, nhưng giảng vô cùng rõ ràng, vô cùng minh bạch. Người mới học Phật, rất không dễ gì làm rõ được vô thủy vô minh, rất khó thấu hiểu sự thật này, khó có được phần tiểu chú bên trong nào lại nói được tường tận như thế, minh bạch như thế, dùng từ không nhiều. Nếu như chưa đạt đến cảnh giới này, nói lời thành thật, những lời này nói không ra được đâu, không hề dễ dàng!