Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang

Chủ Đề 390: Không Thủ Pháp Tướng, Lấy Đó Tu Trì Tất Cả Pháp, Thì Pháp Pháp Không Gì Chẳng Phải Là Bát-Nhã. Đó Chính Là Bát-Nhã Ba-La-Mật

Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không

Thời gian: Tháng 05 năm 1995

Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore

Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 033)

Chuyển ngữ: Tịch Minh

— ❖ —

【Không lấy pháp tướng, để tu trì mọi pháp, thì mọi pháp không gì chẳng phải là Bát-nhã. Đó chính là Bát-nhã Ba-la-mật.】

Chúng ta đưa ra một ví dụ, không thủ pháp tướng chính là không trước tướng. Chúng ta tu bố thí, không chấp vào tướng bố thí. Bố thí có tu hay không? Có tu. Bố thí mang ý nghĩa rộng, không phải ý nghĩa hẹp. Đừng cho rằng hễ nghe đến bố thí là nhất định phải đến chùa quyên góp một chút tiền mới gọi là bố thí, như vậy quý vị đã xem phạm vi của bố thí quá nhỏ hẹp rồi; quý vị chính là đang trước tướng, quý vị hoàn toàn không hiểu ý nghĩa của bố thí. Ý nghĩa chân thật của bố thí, có một chút giống như người hiện nay chúng ta nói là hy sinh cống hiến, có một chút ý nghĩa này, thế nhưng hy sinh cống hiến vẫn chưa phải là ý nghĩa cốt lõi của bố thí. Trong bố thí ấy, ngay cả sự “hy sinh” cũng không có, mà chỉ là cống hiến. Có gì để mà hy sinh cơ chứ? Thấy có sự hy sinh, tức là quý vị đã trước tướng. Quý vị vô ngã tướng, vô nhân tướng, thì quý vị hy sinh cái gì? Quý vị đâu có hy sinh. Quý vị cho rằng mình đang hy sinh, có thể thấy quý vị vẫn còn ngã tướng, nhân tướng, tứ tướng vẫn còn đầy đủ. Quý vị cảm thấy “tôi” hy sinh, thì mới có ngã tướng. Không có ngã tướng, ai hy sinh? Chỉ có cống hiến, không có hy sinh, đây gọi là bố thí; cũng có nghĩa là, chúng ta tận tâm tận lực phục vụ cho tất cả chúng sanh, tạo phước cho tất cả chúng sanh, đây gọi là bố thí. Vậy bố thí Ba-la-mật lại giải thích thế nào? Tận tâm tận lực phục vụ cho tất cả chúng sanh mà không trước tướng. Vô ngã tướng, vô nhân tướng, vô chúng sanh tướng, vô thọ giả tướng, đó chính là bố thí Ba-la-mật. Trì giới, trì giới Ba-la-mật. Trì giới cũng mang nghĩa rộng, tâm lượng của Đại thừa pháp rộng lớn, cảnh giới bao la, không chỉ đơn thuần nói về Ngũ giới, Thập giới, không chỉ nói những thứ này, như thế thì quá nhỏ. Trì giới của Đại thừa pháp chính là tuân thủ pháp (thủ pháp); những pháp mà Phật dạy cho chúng ta, chúng ta tuân thủ. Ngoài lời Phật dạy ra, ở thế gian, thế gian có tổ chức của quốc gia, quốc gia có hiến pháp cần phải tuân thủ. Mỗi một địa phương đều có những quy định riêng, giống như ở nước Mỹ, mỗi tiểu bang có luật pháp của tiểu bang đó; mỗi một thành phố cũng có luật pháp riêng, thảy đều phải tuân thủ. Trì giới chính là tôn trọng luật pháp. Cho đến như Phật đường này của chúng ta, Cư sĩ lâm có tổ chức, có hiến chương, cũng có những quy củ làm việc, chúng ta cũng phải tuân thủ. Những phong tục tập quán, quan niệm đạo đức dù không có quy định rõ ràng, là những luật bất thành văn, nhưng là những thói quen bềnh bồng mà mọi người ở địa phương đó tôn sùng, chúng ta vẫn phải tuân thủ, nuôi dưỡng một thói quen tuân thủ luật lệ. Tuân thủ pháp độ mà không trước tướng, đó chính là trì giới Ba-la-mật. Hoàn toàn không chấp trước, hoàn toàn không để trong lòng, tự nhiên mà tuân thủ khuôn phép. Giống như Khổng Lão Phu Tử từng nói: “Thất thập nhi tùng tâm sở dục bất du củ” (Bảy mươi tuổi có thể làm theo ý muốn của tâm mà không vượt quá khuôn phép). Không vượt quá khuôn phép chính là thủ pháp, chính là giữ quy củ. Làm theo ý muốn của tâm mà tuyệt đối không phạm sai lầm, đó chính là trì giới Ba-la-mật. Khổng Lão Phu Tử cả đời giữ phép tắc, giữ quy củ, đây thật sự là tấm gương, là khuôn mẫu cho tất cả chúng ta. Người đời sau tôn xưng ngài là Vạn thế sư biểu (Người thầy của muôn đời), điều này không phải là không có đạo lý, không phải là tùy tiện ca tụng ngài, ngài đích thực đã làm ra một tấm gương tốt cho chúng ta, ngài đây chính là trì giới. Trì giới mà đạt được Ba-la-mật, thì như chính lời Phu tử đã nói, bảy mươi tuổi ngài mới đạt được trì giới Ba-la-mật, trước bảy mươi tuổi chỉ có trì giới, không có Ba-la-mật, sau bảy mươi tuổi ngài mới đắc được trì giới Ba-la-mật. Những điều khác không cần phải nêu ra, chỉ nêu ra hai điều này là đủ rồi, chung quy phải biết suy một ra ba, chúng ta mới biết làm thế nào để thọ trì.

Không thủ tướng chính là không trước tướng, không trước tướng chính là không chấp vào tứ tướng. Tứ tướng, phần trước đã nói với chư vị rồi, tổng quát tất cả pháp tướng gồm có: ngã tướng, nhân tướng, chúng sanh tướng, thọ giả tướng; tất cả mọi pháp tướng của thế gian và xuất thế gian đều được bao hàm ở trong đó. Không thủ là không trước tướng, đối với pháp tướng này không chấp trước, không để trong tâm. Tu tất cả pháp, thì tất cả ác pháp phải đoạn, tất cả thiện pháp phải tu. Thế nào là ác pháp? Nói cho chư vị biết, tự tư tự lợi là ác pháp. Thế nào là thiện pháp? Lợi ích chúng sanh là thiện pháp. Tiêu chuẩn của thiện ác này nhất định phải ghi nhớ. Người thế gian, người học Phật, thường hay nhầm lẫn, làm sai lệch ranh giới thiện ác, tại sao lại nói những gì có lợi cho bản thân đều là ác pháp? Phật rành rành giảng trong kinh là “Tự lợi lợi tha”, tự lợi đặt ở phía trước, bản thân không đạt được lợi ích, thì làm sao có thể lợi tha? Tại sao lại nói tự lợi là ác pháp? Ý nghĩa ở trong đây rất sâu. Hai câu nói này của Phật không hề mâu thuẫn, mà là cùng một ý nghĩa. Một người tự tư tự lợi, niệm niệm đều nghĩ đến “ta” (ngã), cái “ngã” này, quý vị xem trong tứ tướng chính là ngã tướng; niệm niệm tăng trưởng tứ tướng, tăng trưởng tứ kiến, đó là phàm phu trong lục đạo, dứt khoát không thể siêu việt lục đạo luân hồi.