Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang
Chủ Đề 378: Tam Chướng Tiêu Trừ, Tam Thân Viên Hiện
Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không
Thời gian: Tháng 05 năm 1995
Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore
Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 032)
Chuyển ngữ: Tịch Minh
— ❖ —
【Thử thị linh nhân, cố danh tư nghĩa, nhân danh hội thể. Yếu tri kinh nghĩa, giai thị ưng vô sở trụ. Sở dĩ cấp đương đoạn trừ ngã kiến, tắc phiền não chướng trừ. Nhi nghiệp chướng, báo chướng, diệc tùy chi nhi giai trừ hỷ. Tam chướng tiêu trừ, tắc Pháp, Báo, Ứng, tam thân viên hiện.】
(Dịch nghĩa: Đây là bảo người, nhìn tên nghĩ nghĩa, nương danh mà hội nhập bản thể. Cần biết nghĩa kinh, đều là “ưng vô sở trụ” (nên không có chỗ trụ). Cho nên phải gấp đoạn trừ Ngã kiến, thì phiền não chướng tự trừ. Nghiệp chướng, báo chướng, cũng theo đó mà đều trừ vậy. Tam chướng tiêu trừ, thì Pháp thân, Báo thân, Ứng thân, ba thân hiện ra tròn đầy.)
Đoạn này giải thích lời giáo giới của Đức Thế Tôn đối với chúng ta, dạy chúng ta từ nơi đề mục của Kinh mà phải liên tưởng đến nghĩa lý được giảng trong bộ Kinh này, đây là công phu bước đầu. Chúng ta thường nói “thọ trì đọc tụng”, đây là công phu ở mức độ thấp nhất. Nếu không thể từ đề kinh mà liên tưởng đến nghĩa lý bên trong, những lời giáo huấn được khai thị trong đó, thì chúng ta dù có đọc tụng cũng chẳng đạt được lợi ích bao nhiêu.
Nếu là người có công phu sâu hơn một chút, thì sẽ “nhân danh hội thể” (nương danh tự mà hội nhập bản thể), đây là người thọ trì thâm sâu. Cũng giống như Lục Tổ Huệ Năng Đại Sư của Thiền Tông ngày xưa, khi nghe Ngũ Tổ giảng Kinh Kim Cang, giảng đến câu “Ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm”. Thật ra mà nói, nếu xét trên mặt kinh văn, Ngũ Tổ đại khái chỉ mới giảng đến một phần tư, thì Ngài đã khai ngộ rồi, đã minh tâm kiến tánh. “Thể” chính là tâm tánh, “nhân danh hội thể” là điều mà Đại Sư Huệ Năng đã làm được.
Tại sao Ngài làm được? Ý nghĩa này chúng ta ở phần trước cũng từng hé lộ, đó là do Tam học (Giới - Định - Huệ), Tam huệ (Văn - Tư - Tu) viên dung thành một thể, nên mới có thể nhập vào cảnh giới này. Hôm nay chúng ta nghe kinh, nếu có thể làm được “nhìn tên nghĩ nghĩa” (cố danh tư nghĩa) thì cũng đã khá lắm rồi, coi như quý vị không uổng công niệm, quý vị còn có thể nhớ đến những lời dạy trong kinh điển, phát nguyện y giáo phụng hành.
Mà lời khai thị quan trọng nhất của bộ kinh này, chính là “Ưng vô sở trụ” (Nên không có chỗ trụ). Câu nói này trong bộ kinh này, có thể nói là câu kinh văn cốt yếu nhất từ đầu đến cuối. Chúng ta thấu hiểu việc này, nhất định cũng có thể liên tưởng được rằng: Kim Cang Bát Nhã là trung tâm của sáu trăm quyển Đại Bát Nhã, mà “Vô trụ” đã là hạt nhân của Kim Cang Bát Nhã, thì đương nhiên cũng là trung tâm của sáu trăm quyển Đại Bát Nhã.
Từ đó cho thấy, tầm quan trọng của hai chữ “Vô trụ”, chúng ta cần phải nghiêm túc thực hành. “Vô trụ” chính là không chấp trước, không chấp trước Pháp tướng, không chấp trước Phi pháp tướng, Không và Hữu hai bên đều chẳng trụ, đây chính là Kim Cang Bát Nhã Ba La Mật. Nếu quả thật chẳng trụ, thì sẽ giống như hiệu quả được nói bên dưới, có thể được một phần hay hai phần “không trụ”, quý vị liền đạt được một phần hay hai phần lợi ích, đúng thật gọi là “phiền não nhẹ, trí huệ lớn”, đây là lợi ích chân thật. Đại sư Huệ Năng tại sao có thể minh tâm kiến tánh? Ngài quả thực là sau khi nghe xong liền thấu hiểu, Không và Hữu hai bên thảy đều buông xuống, đây là chỗ cao minh. Thật sự buông xuống được, vừa nghe liền khai ngộ, vừa ngộ liền buông xuống, vừa buông xuống liền chứng quả.
“Cho nên gấp phải đoạn trừ ngã kiến” (Sở dĩ cấp đương đoạn trừ ngã kiến), chúng ta phải xem việc này là việc tối quan trọng, là việc cần phải mau chóng thực hiện, quyết định không thể có mảy may chậm trễ, phải gấp rút mà làm. Đoạn trừ Ngã kiến, xét trên kinh văn mà nói, chính là phải hạ công phu ngay nơi: Ngã tướng, Nhân tướng, Chúng sanh tướng, Thọ giả tướng.
Ngã kiến, Ngã tướng nếu đã đoạn rồi, thì Tứ tướng, Tứ kiến thảy đều đoạn hết, một thứ đoạn thì tất cả đều đoạn, Phiền não chướng trừ rồi; chẳng những Kiến tư phiền não không còn, mà Trần sa phiền não cũng đoạn luôn. Trần sa phiền não nằm ở đâu? Nằm ở Chúng sanh tướng, ở Thọ giả tướng; Vô minh phiền não nhất định cũng phá được vài phần, bốn mươi mốt phẩm vô minh cũng có thể phá được một phần, hai phần.
