Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang
Chủ Đề 34: Nhân Quán Chiếu Mà Chứng Nhập Thật Tướng
Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không
Thời gian: Tháng 05 năm 1995
Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore
Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 003)
Chuyển ngữ: Tịch Minh
— ❖ —
【Nhân quán chiếu mà chứng thật tướng.】
“A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề”, trong bộ Kinh này gọi là “Thật tướng Bát Nhã”. Đức Phật đối với một sự việc mà nói ra rất nhiều danh từ khác nhau, như phần trước tôi đã báo cáo cùng quý vị, dụng ý là muốn chúng ta đừng chấp trước. Đối với các danh từ, thuật ngữ trong nhà Phật đều không được chấp trước, hễ chấp trước là sai.
Trong Bát Nhã gọi đây là Thật tướng Bát Nhã, Thật tướng Bát Nhã chính là Chân như Bổn tánh, là Tự tánh Thanh tịnh tâm.
Câu “Ly nhất thiết tướng, tu nhất thiết thiện” (Xa lìa tất cả các tướng, tu tất cả việc thiện) là nói trên phương diện Sự. Thật tướng Bát Nhã là nói trên phương diện Thể. Về phương diện Sự thì cũng có thể nói là từ nơi Tác dụng (Dụng). Có Thể đương nhiên sẽ có Dụng.
Cái “Dụng” này:
● Tự thọ dụng: Chính là đời sống thường ngày của bản thân.
● Tha thọ dụng: Là giúp đỡ tất cả chúng sanh giác ngộ.
Bất luận là tự thọ dụng hay tha thọ dụng, đều gọi là “Quán chiếu Bát Nhã”.
Nếu không thể “ly tướng tu thiện”, thì dù có tu quán chiếu, bên trong vẫn không có Bát Nhã. Quý vị phải ghi nhớ kỹ điều này.
Bát Nhã chính là xa lìa tất cả các tướng.
Nếu quý vị hiểu được thế nào là xa lìa tất cả các tướng, thì quý vị đã có trí huệ rồi. Vì sao vậy? Vì người năng ly nhất thiết tướng, tu nhất thiết thiện thì tâm của họ vĩnh viễn thanh tịnh, tâm họ sẽ không bị hoàn cảnh bên ngoài làm ô nhiễm, đó chính là trí huệ.
Thế gian có không ít người tu tất cả việc thiện, nhưng họ không biết ly tướng; việc thiện tu được rất nhiều nhưng tâm không thanh tịnh, trong tâm vẫn còn vọng tưởng, còn phân biệt, còn chấp trước. Tâm không thanh tịnh thì không có Bát Nhã, dù cho có quán chiếu nhưng lại thiếu mất Bát Nhã.
Những chỗ như thế này, chúng ta không thể không thấu đáo. Nếu không rõ ràng, khi tu hành dụng công sẽ rất dễ hiểu sai, ngộ nhận lời dạy của Phật. Đến khi tu hành không có thành tựu, không có kết quả, lại quay sang oán trách Phật Bồ Tát nói lời không linh nghiệm, cho rằng mình bị lừa gạt, bị Phật Bồ Tát gạt.
Kỳ thực, Phật Bồ Tát giảng giải rất rõ ràng, là do chính mình không chịu tìm hiểu kỹ, tự mình hiểu lầm, rồi lại oán trời trách người, như vậy là tội chồng thêm tội, lỗi lầm ấy quá lớn.
Cho nên, ý nghĩa của “Quán chiếu” và “Bát Nhã”, chúng ta cần phải phân biệt cho rành rẽ, minh bạch.
Bát Nhã là Phật mẫu (mẹ của chư Phật), tất cả các pháp đều từ Bát Nhã mà sanh, chúng ta không thể rời xa Bát Nhã. Vì vậy, phần trước tôi đã từng báo cáo với mọi người, chúng ta học Phật, đặc biệt là học Kinh Kim Cang Bát Nhã, mục đích là ở đâu?
Chính là hy vọng chúng ta có thể sống trong trí huệ viên mãn, đó chính là Kim Cang Bát Nhã. Chúng ta phải thực sự đạt được sự thọ dụng, thực sự đạt được lợi ích.
Trong đời sống hằng ngày, từng ly từng tí đều là “ly tướng tu thiện”, cho đến việc mặc áo ăn cơm cũng không ngoại lệ. Mặc áo có cái tướng của mặc áo, ăn cơm có cái tướng của ăn cơm, cứ quy quy củ củ, như lý như pháp mà làm, đó chính là thiện pháp, đó chính là trí huệ.
Quý vị chịu làm, chịu kiên trì giữ gìn, đó là trí huệ cao độ. Bất luận là có người nhìn thấy hay không có người nhìn thấy, tuyệt đối không thay đổi phong thái, đây gọi là Quán chiếu.
Quán chiếu chính là ngay trong cuộc sống thường nhật, trong việc đối nhân xử thế tiếp vật. Nhờ công phu quán chiếu đắc lực mới có thể chứng nhập Thật tướng. Đây là tổng cương lĩnh, là nguyên tắc chung của việc tu hành.
