Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang

Chủ Đề 305: Đoạn Tận Tam Giới Bát Thập Bát Sử

Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không

Thời gian: Tháng 05 năm 1995

Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore

Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 024)

Chuyển ngữ: Tịch Minh

— ❖ —

【Đoạn tận tam giới bát thập bát sử】

“Sử” (使) chính là phiền não, là tên gọi khác của phiền não. Thời xưa nói đến “Sử”, chính là nói đến những người làm việc trong nha môn, giống như đội hình cảnh (cảnh sát hình sự) thời hiện đại vậy. Đội hình cảnh mà đi theo phía sau bạn thì tuyệt đối không phải là chuyện tốt, chắc chắn là bạn đã phạm pháp nên họ mới đến bắt bạn. Tám mươi tám (88) loại phiền não này ngày ngày đi theo bạn, khiến cho bạn chẳng được tự tại, khiến cho bạn không thể không chịu sanh tử luân hồi. Nguyên nhân là ở ngay chỗ này, đây chính là phiền não.

Thông thường, chúng ta chia phiền não làm hai loại: một loại là sai lầm trên phương diện thấy biết (kiến giải), và một loại là sai lầm trên phương diện tư tưởng. Ở đây thuộc về “Kiến hoặc”, tức là sai lầm về kiến giải. “Tam giới” chính là Dục giới, Sắc giới và Vô Sắc giới, tổng cộng có 88 loại, cho nên gọi là “Bát thập bát sử” (88 sử). Bậc Sơ quả [Tu-đà-hoàn] đã đoạn tận được những thứ này.

Tám mươi tám loại này nếu đem quy nạp lại, thì có thể chia thành năm loại lớn (Ngũ Lợi Sử):

Thứ nhất là “Thân kiến” (Kiến chấp về thân): Tất cả chúng sanh đều coi cái thân này là “Ta”, đây là kiến giải sai lầm. Cái thấy sai lầm này gọi là Thân kiến. Từ đây chúng ta hiểu được rằng, người chứng Sơ quả tuyệt đối sẽ không coi cái thân này là “Ta”; nếu bạn vẫn còn coi cái thân này là “Ta”, thì bảo đảm bạn chưa chứng được Sơ quả. Nếu bạn chứng Sơ quả, bạn sẽ không còn chấp cái thân này là “Ta” nữa. Bạn hãy tự mình suy xét xem: “Ta có chứng quả hay chưa?”, thì sẽ biết ngay thôi. Vẫn còn coi thân này là Ta, thì chưa chứng quả.

Thứ hai là “Biên kiến” (Kiến chấp một bên): Cái gọi là Biên kiến chính là điều ngày nay chúng ta gọi là “tương đối”, tương đối chính là hai bên. Ví dụ như kinh văn phía trước đã nói: Không và Có là tương đối; Tà và Chánh là tương đối; Chân và Giả là tương đối. Mà chúng ta quả thực đang sống trong một thế gian tương đối. Ông Einstein nói về “Thuyết Tương Đối”, cái tương đối đó trong Phật pháp chúng ta gọi là Biên kiến. Đây là kiến giải sai lầm.

Thứ ba gọi là “Giới thủ kiến”, Thứ tư gọi là “Kiến thủ kiến”: Hai loại này hợp lại chính là điều chúng ta thường gọi là “thành kiến”. Một người nào đó thành kiến rất sâu, thành kiến chính là vô cùng cố chấp vào cái nhìn của mình, điều này chúng ta gọi là thành kiến rất sâu, đây cũng là một loại phiền não rất nghiêm trọng. Vì sao lại chia thành hai? Một cái là Nhân, một cái là Quả. Thành kiến trên phương diện “Nhân”, chúng ta gọi là Giới thủ kiến (hay Giới cấm thủ kiến). Trì giới là cái nhân của tu hành, cho nên nói nó thuộc về Nhân địa.

Đức Phật ở trong kinh có đưa ra ví dụ, vào thời Thế Tôn còn tại thế, Ấn Độ lúc bấy giờ quả thực là một đất nước của tôn giáo. Ngoài Phật giáo ra, trên kinh điển có ghi chép, tôn giáo ở Ấn Độ có thể coi là rất nổi tiếng, tín đồ đều rất đông đảo, có đến 96 loại, gọi là 96 loại ngoại đạo, đó đều là tôn giáo. Trong đó có một số tôn giáo trì “Ngưu giới” (Giới con trâu). Trì Ngưu giới là gì? Là học theo con trâu. Trâu ăn cỏ, họ cũng ăn cỏ; trâu cày ruộng cho người, họ cũng đi cày ruộng giúp người. Tại sao họ phải học theo con trâu? Những người này đều là người có tu hành, đều có tu Định, xác thực là có công phu Định. Trong định, họ nhìn thấy con trâu sau khi chết được sanh lên trời, còn con người sau khi chết lại đọa vào ba đường ác. Họ vừa nghĩ, trâu mà có thể sanh thiên, điều này rất đáng để họ ngưỡng mộ, đáng để noi theo; họ cũng muốn sanh thiên, thế là họ bèn học làm trâu.

Bạn nói với họ rằng: “Trâu không phải do như vậy mà được sanh thiên đâu”, họ sẽ không tin, bởi họ đã tận mắt nhìn thấy trong định. Cho nên cái thành kiến này rất sâu, loại này gọi là Giới thủ kiến, họ đã sai rồi. Thực tế trâu có thể sanh thiên là do thiện căn đời trước của nó đã chín muồi, chứ không phải do đời này. Trong đời này, làm thân trâu có thể nói là chịu quả báo mà không tạo nghiệp. Tánh tình của trâu rất ôn thuận, lại chỉ ăn cỏ, nó cũng không ăn thịt, thay con người cày ruộng chịu khổ nhọc, đó là nó đang tiêu nghiệp chướng chứ không hề tạo nghiệp. Có thể sanh thiên là do thiện nhân đời trước, đời trước chắc chắn đã tu Thập thiện nghiệp đạo, sau khi tuổi thọ đời này hết, thiện nghiệp trong đời quá khứ hiện tiền nên mới được sanh thiên như vậy, tuyệt đối không phải do ăn cỏ, cày ruộng mà được sanh thiên, không có cái lý này. Đây là đưa ra một ví dụ, họ đã nhìn sai cái “Nhân”, cái đó không phải là nhân mà cứ cho là nhân. Trong pháp thế gian, những chuyện tương tự như thế này rất nhiều, chúng ta phải quan sát tỉ mỉ từng cái một, phải biện biệt cho rõ.