Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang

Chủ Đề 290: Ý Nói: Có Tánh Như Lai, Mới Có Phước Đức Để Nói. Nếu Không Có Tánh, Thì Có Phước Đức Gì Để Nói

Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không

Thời gian: Tháng 05 năm 1995

Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore

Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 022)

Chuyển ngữ: Tịch Minh

— ❖ —

【Ý vị hữu Như Lai chi tánh, phương hữu phước đức khả thuyết. Nhược vô tánh, tắc hữu hà phước đức khả ngôn.】 (Ý nói: Có tánh Như Lai, mới có phước đức để nói. Nếu không có tánh, thì có phước đức gì để nói).

Hãy tỉ mỉ mà thể hội câu trả lời này của Tôn giả Tu-bồ-đề. Hàm nghĩa trong câu nói này của Ngài rất sâu, lời đáp rất diệu, để cho chúng ta từ nơi đó mà thể hội. Bởi vì có Chân tánh, Chân như bổn tánh khởi tác dụng mới hiện tướng; Y báo và Chánh báo trang nghiêm trong mười pháp giới đều là những hiện tượng do tâm tánh biến hiện ra. Tánh là thật, Tướng là giả. Cái “Chân” (thật) và “Giả” này là lời nói phương tiện của Phật, nhằm giúp cho hàng sơ học chúng ta dễ hiểu, cho nên Ngài mới nói như vậy. Chân và Giả có một tiêu chuẩn, cái gì là Chân? Vĩnh viễn không thay đổi thì gọi là Chân. Điều này không sai, Chân như bổn tánh vĩnh viễn không thay đổi, bất sanh bất diệt, bất lai bất khứ, bất cấu bất tịnh, đây đều là dáng dấp của Chân như bổn tánh, cũng chính là cái Chân tâm của chính mình.

Phàm những gì sẽ biến đổi, thì đó là Giả; Tướng sẽ biến đổi. Động vật thì có “sanh, lão, bệnh, tử”, sự thay đổi rất lớn; Thực vật thì có “sanh, trụ, dị, diệt”; Khoáng vật, ví như trái đất thì có “thành, trụ, hoại, không”, là vô thường! Nó không phải vĩnh viễn bất biến. Những gì không phải vĩnh viễn bất biến, chúng ta gọi đó là Giả. Tiêu chuẩn của Chân và Giả nằm ở chỗ này. Cho nên Kinh Kim Cang nói: “Phàm sở hữu tướng, giai thị hư vọng” (Phàm những gì có hình tướng, đều là hư vọng), bởi vì phàm là hình tướng thì đều có sự biến hóa, đều có sanh diệt, cho nên nó là hư vọng.

Thế nhưng chư vị phải biết, cái tướng hư vọng này, đích thực nó có sự tồn tại tạm thời. Tướng là tác dụng của Tánh, Tánh đã bất sanh bất diệt, thì Tướng làm sao lại có sanh diệt? Các vị có thể thể hội được chăng? Tướng cũng bất sanh bất diệt. Chư vị có hiểu được ý nghĩa này không? Cách nói này của tôi quý vị phải nghe cho hiểu, tuy chưa đại ngộ thì cũng được tiểu ngộ; nếu quý vị nghe không hiểu, thì quý vị hoàn toàn chưa giác ngộ. Tướng không diệt. Tôi chỉ nói tướng không diệt, chứ không nói cụ thể tướng nào. Nếu tôi nói “tướng người”, thì không được! Tướng người sẽ có sanh diệt. Tôi nói “Tướng”, Tướng sẽ không diệt, nó sẽ chuyển biến! Nó sẽ chuyển biến. Nó sẽ biến đổi, chứ không có diệt, cái này biến thành cái kia, cái kia lại biến thành cái nọ, nó không hề diệt, nó chỉ đang biến đổi mà thôi.

Cho nên nói “Tướng bất diệt” là nói về tất cả tướng, chứ không chỉ định riêng một tướng nào; nếu chỉ định một tướng cụ thể, thì chắc chắn là có sanh diệt. Ví dụ như tướng người, sau khi người ta chết rồi, tương lai đầu thai sanh lên cõi Trời, tướng Trời so với tướng người này không giống nhau, cái tướng đó đã chuyển biến rồi. Là chuyển biến, chứ không phải diệt. Chúng ta đừng nói đến đời này đời sau, hãy nói ngay trong đời này. Ngay trong đời này của chúng ta, có lúc ấu thơ, có lúc tráng niên, có lúc về già, lấy hình ảnh ra xem thấy không giống nhau. Tướng có diệt hay không? Là đang chuyển biến, cho nên tướng cũng không diệt. Quý vị thấy trong kinh Phật nói “Tướng bất diệt”, bỗng nhiên kinh ngạc, thấy lạ quá! Đó là nói chung về Tướng, không chỉ định một tướng cụ thể nào. Tướng sẽ biến đổi, đó là Chân như bổn tánh khởi tác dụng. Thế nên, Tướng quyết định sẽ không diệt, mà sẽ chuyển biến, đây đều là sự thật chân tướng, chúng ta cần phải liễu giải, cần phải thấu suốt.

Quyền chuyển biến này, Phật đã nói rồi, nằm ở trong tay chúng ta, cái quyền này không thao túng trong tay người khác. Chẳng những Thượng Đế không thể làm chủ, quỷ thần cũng không thể làm chủ, Phật Bồ-tát cũng không thể làm chủ, mà là do chính mình làm chủ. Vì vậy, tướng trạng và tác dụng của mười pháp giới, sự sai biệt ấy là quá lớn. Trước mắt chúng ta có thể quan sát được, sự hưởng thụ của loài người chúng ta so với sự hưởng thụ của súc sanh, có sự khác biệt rất lớn, là không giống nhau. Huống hồ là người so với Trời, so với Phật Bồ-tát, khoảng cách ấy quá lớn rồi. Tuy nhiên, con người có thể làm Phật, có thể làm Bồ-tát, có thể sanh thiên, nói cách khác, cũng có thể đọa ba đường ác. Mười pháp giới chúng ta biến đổi ra sao, chúng ta muốn biến thành hình dáng gì, đều do chính mình làm chủ. Đây là Tướng sẽ chuyển biến, cái không biến đổi là Tánh, cái sẽ biến đổi là Tướng. Tánh là Thể, Tướng là Tác dụng, là khởi dụng.