Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang

Chủ Đề 271: Văn Cú Trong Kinh Phật, Nên Nhìn Nhận Từ Mọi Phương Diện. Phật Tự Nói: “Ta Thuyết Pháp Cùng Kiếp Không Hết”. Huống Hồ Phàm Phu Chúng Ta, Há Có Thể Không Từ Nhiều Phương Diện Mà Lãnh Hội Hay Sao!

Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không

Thời gian: Tháng 05 năm 1995

Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore

Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 020)

Chuyển ngữ: Tịch Minh

— ❖ —

【Văn cú trong kinh Phật, nên nhìn nhận từ mọi phương diện. Phật tự nói: “Ta thuyết pháp cùng kiếp không hết”. Huống hồ phàm phu chúng ta, há có thể không từ nhiều phương diện mà lãnh hội hay sao!】

Điều này cũng nói lên cái “khó” của Phật pháp. Khó ở chỗ nào? Chúng ta thường nói: “Mỗi chữ mỗi câu đều chứa vô lượng nghĩa”, đây chính là chỗ khó. Kinh điển là sách giáo khoa của Phật pháp, không giống với sách giáo khoa của thế gian. Như sách giáo khoa trong trường học hiện nay: sách tiểu học thì học sinh trung học không cần nữa, không dùng đến, vĩnh viễn không cần nữa. Sách giáo khoa trung học thì sinh viên đại học không cần nữa. Nói cách khác, sách giáo khoa thế gian có thời hạn rất ngắn, rất hạn chế.

Phật pháp thì không như vậy. Đối với bộ “Kinh Kim Cang” này, hôm nay bạn mới bắt đầu học Phật, bạn cầm lấy cuốn sách giáo khoa này, học mãi cho đến khi bạn tu ba a-tăng-kỳ kiếp thành Phật, vẫn là cuốn sách này, vẫn là bộ kinh này, không hề đổi sang cuốn sách giáo khoa thứ hai. Cuốn sách giáo khoa này thật không thể nghĩ bàn! Không đổi sách có thành tựu được không? Được chứ! Trình độ của bạn cao thì đạo lý trong kinh cũng cao, ý nghĩa nói ra cũng sâu; trình độ của bạn cạn thì ý nghĩa trong kinh cũng cạn. Ý nghĩa trong kinh có thể cạn mà cũng có thể sâu. Cạn thì rất thích hợp cho người sơ học, người mới nhập môn; sâu thì sâu không đáy, phải đến quả địa Như Lai mới có thể cứu cánh viên mãn, ngay cả Đẳng Giác Bồ Tát vẫn chưa đạt đến viên mãn. “Kinh Kim Cang” là như thế, và tất cả các kinh điển khác không kinh nào chẳng như thế. Đây là chỗ khó của Phật pháp.

Nếu nhìn từ một phương diện khác, thì đây cũng là chỗ dễ dàng của Phật pháp. Tất cả các kinh điển Đại thừa, người sơ học đều có thể chọn để tu học. Yếu lĩnh của việc lựa chọn là phải phù hợp với điều kiện tu học của chính mình, như vậy bạn tu học sẽ dễ dàng hơn rất nhiều.

Thí dụ như chúng ta sống trong thời đại này, áp lực về tinh thần và đời sống đều rất nặng nề, thời gian phải tranh thủ từng phút từng giây, mỗi ngày thời gian rảnh rỗi rất ít. Nếu chọn những bộ kinh điển lớn, đối với chúng ta sẽ gặp khó khăn. Khoan nói đến “Kinh Đại Bát Nhã”, ngay cả “Kinh Hoa Nghiêm”, “Kinh Pháp Hoa”, “Kinh Lăng Nghiêm”, chúng ta đều cảm thấy không kham nổi. Cho nên ở thời đại này, kinh điển thuận tiện nhất cho việc tu học của chúng ta là dung lượng phải ít, nhưng ý nghĩa bao hàm phải viên mãn, như vậy mới rất hợp ý chúng ta.

“Kinh Kim Cang” dung lượng không nhiều, hơn năm ngàn chữ, chưa đến sáu ngàn chữ, rất thích hợp. “Kinh Vô Lượng Thọ” tuy dài hơn một chút, nhưng vẫn được! Vẫn có thể đọc tụng thọ trì. Còn những bộ kinh lớn thì đối với chúng ta khá là khó khăn. Cho nên, lựa chọn kinh luận phải phù hợp với điều kiện hoàn cảnh sống của chính mình.

Cùng một đạo lý ấy, việc hoằng dương Phật pháp cũng cần phải quan tâm đến những điều kiện này. Ví dụ như nói về việc học giảng kinh. Học giảng kinh thì bạn phải hiểu rõ xã hội hiện nay là như thế nào, người hiện đại cần những gì, và người hiện đại không cần những gì, tất cả đều phải nắm cho rõ. Những thứ họ không cần, những thứ quá sâu, quá dài, quá rườm rà thì họ không cần. Họ cần những gì rất đơn giản, rất ngắn gọn, rất dễ hiểu, và ngay lập tức có được lợi ích thiết thực, đó là những điều được hoan nghênh nhất.

Nếu bạn đến một nơi nào đó để giảng kinh mà giảng suốt một tháng, nói thật ra, ngoại trừ Singapore, những nơi khác không hoan nghênh đâu. Đến nước Mỹ, người ta sẽ từ chối bạn ngay lập tức: “Chúng tôi không có thời gian để nghe”. Giảng kinh ở Mỹ, họ sẽ nói rất thẳng thắn với bạn, nói một cách “khai môn kiến sơn” (thẳng thắn vào vấn đề) rằng: “Kỳ nghỉ dài của chúng tôi chỉ có năm ngày”. Điều này cho bạn biết rằng bạn không thể giảng quá năm ngày. Trong năm ngày đó, đôi khi họ còn phải sắp xếp một, hai ngày để giải quyết việc riêng. Thật sự mà nói, lý tưởng nhất là ba ngày.