Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang
Chủ Đề 215: Không Chấp Trước, Tức Là Không Rơi Vào Hai Bên
Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không
Thời gian: Tháng 05 năm 1995
Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore
Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 015)
Chuyển ngữ: Tịch Minh
— ❖ —
【Không chấp trước, tức là không rơi vào hai bên.】
Hai bên “Không” và “Có” đều không chấp trước. “Cái lý của Bát Nhã, toàn bộ đều nằm ở chỗ này”. Đạo lý Đại Bát Nhã mà Thế Tôn đã giảng trong suốt hai mươi hai năm, chính là nằm ở chỗ này. “Cần phải quán chiếu, tỉ mỉ dụng công”. Sự quán chiếu này phía trước đã nói qua, thực chất mà nói, chính là thời thời khắc khắc đều phải nâng cao cảnh giác.
Ở trong Hành môn, đây cũng là một tổng cương lĩnh, đó chính là Tam Quy Giới. Chúng ta học Phật, vừa bước vào cửa Phật liền cầu thọ Tam Quy. Ý nghĩa của việc thọ Tam Quy, chính là vị Thầy đem tổng cương lĩnh, tổng nguyên tắc tu học của Phật pháp truyền trao cho bạn. Bất luận bạn dùng công phu gì, dùng phương pháp gì – thường nói là tám vạn bốn ngàn pháp môn, vô lượng pháp môn – “Pháp” là phương pháp, “Môn” là môn đường lối vào; phương pháp dù có nhiều, đường lối dù có lắm, thì đều phải lấy ba nguyên tắc này làm tiêu chuẩn, quyết định không được trái nghịch. Đây là tổng nguyên tắc, chính là Phật - Pháp - Tăng (Tam Bảo), đây là chỗ quy y của chúng ta, là nơi nương tựa để chúng ta tu hành.
Thế nhưng, hiện nay nói đến Phật - Pháp - Tăng Tam Bảo, mọi người đều đã hiểu sai rồi. Nói đến Phật thì quý vị liền nghĩ ngay đến tượng Phật, quý vị liền nương tựa vào đó, cái này sai rồi. Người xưa có nói: “Bồ Tát đất qua sông, bản thân còn khó bảo toàn”, quý vị nương tựa vào đó, làm sao mà nương tựa cho vững được? Pháp bảo, Pháp bảo là kinh điển, có được không? Trong lịch sử Trung Quốc, ba lần pháp nạn Tam Võ diệt Pháp, kinh Phật không biết đã bị đốt đi bao nhiêu, cũng không dựa vào được! Tăng, là người xuất gia, người xuất gia nếu chính mình tu hành không thành tựu, thì làm sao có thể làm chỗ nương tựa cho quý vị? Đây là chúng ta đã hiểu sai về Phật - Pháp - Tăng Tam Bảo rồi.
Khi truyền trao Tam Quy, Phật - Pháp - Tăng Tam Bảo không phải nói về những điều này, mà là nói về “Tự Tánh Tam Bảo”, đó mới là chơn thật, là chỗ quy y đích thực.
Sự hiểu lầm này, có khả năng đã nảy sinh từ rất lâu rồi, không phải chỉ ở thời đại chúng ta. Bởi vì chúng ta đọc “Kinh Pháp Bảo Đàn”, Lục Tổ Huệ Năng Đại sư, người thời nhà Đường, cách chúng ta hiện nay một ngàn ba trăm năm, Ngài ở trong “Kinh Pháp Bảo Đàn” truyền trao quy y cho người, Ngài không dùng ba chữ “Phật - Pháp - Tăng”. Chúng ta suy xét ý của Ngài, nhất định là vào thời điểm đó đã có người hiểu lầm, cho nên cách giảng của Ngài mới khác đi.
Quý vị xem trong “Kinh Pháp Bảo Đàn”, Ngài truyền trao Tam Quy, Ngài nói: Quy y Giác, Quy y Chánh, Quy y Tịnh. Ngài không dùng ba chữ Phật - Pháp - Tăng, mà Ngài dùng Giác - Chánh - Tịnh, nghe ba chữ này thì không dễ nảy sinh hiểu lầm. Sau đó Ngài giải thích: “Phật giả, Giác dã” (Phật nghĩa là Giác); Phật là ý nghĩa giác ngộ, quy y Phật là quy y giác ngộ. Phải nương tựa vào cái Giác, “Giác mà không mê”. Chúng ta hiện nay là y theo cái Mê, không có y theo Giác. Cho nên sự quy y này gọi là ‘Phiên Tà Tam Quy’, nghĩa là quay đầu lại, chuyển ngược lại. Chúng ta ngày nay đối người tiếp vật, cho đến trong đời sống thường nhật, mặc áo ăn cơm, chúng ta phải “y Giác bất y Mê”. Quá khứ đều là nương theo Mê, không biết giác ngộ, hiện tại phải chuyển ngược lại. Phật là ý nghĩa Giác ngộ.
“Pháp giả, Chánh dã” (Pháp nghĩa là Chánh). Pháp là gì? Là chánh tri chánh kiến, cũng chính là điều ngày nay chúng ta gọi là tư tưởng chính xác, kiến giải chính xác, hoàn toàn không có sai lầm. Y theo cái này, đây là Tự Tánh Pháp Bảo.
“Tăng” là ý nghĩa gì? Tăng là Tịnh, là ý nghĩa thanh tịnh. Cho nên mới bảo chúng ta phải y theo Giác - Chánh - Tịnh, cách giảng này chúng ta rất rõ ràng, sẽ không nảy sinh hiểu lầm.
Các đồng tu học Phật rất đông, rất nhiều người đã thọ Tam Quy, nhưng không biết là quy y về đâu? Không học Phật thì đã mê rồi, học Phật lại càng tăng thêm một tầng mê nữa, cái này phiền phức lớn rồi, càng mê càng sâu, sai lầm quá đỗi! Cho nên nhất định phải tìm hiểu cho rõ ràng, phải hiểu cho minh bạch, chúng ta mới có một nơi nương tựa chân thật, biết được phải từ chỗ nào mà quay đầu.
