Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang
Chủ Đề 167: Bố Thí Bao Trùm Tất Cả Pháp, Phật Pháp Cần Phải Hành Trì Chứ Không Được Trụ Chấp. Phải Nên “Vô Sở Trụ Nhi Sanh Kỳ Tâm” Mà Hành Tất Cả Pháp
Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không
Thời gian: Tháng 05 năm 1995
Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore
Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 011)
Chuyển ngữ: Tịch Minh
— ❖ —
【Bố thí bao trùm tất cả pháp, Phật pháp cần phải hành trì chứ không được trụ chấp. Phải nên vô sở trụ mà hành tất cả pháp.】
Bố thí bao gồm tất cả các pháp. Trong bố thí có ba loại lớn:
Thứ nhất là Tài bố thí. Trong tài lại có “nội tài” và “ngoại tài”. Ngoại tài là những vật ngoài thân. Bố thí chính là buông xả, chính là xả bỏ, quý vị phải có thể xả. Nói một cách thành thật, bố thí chính là không có chấp trước. Đối với những vật ngoài thân, trong tâm tôi không chấp trước, không có vướng bận.
Thế nào là nội tài? Nội tài chính là thân thể. Nội tài bố thí như thế nào? Ví dụ như hôm nay Phật đường có việc, rất nhiều đồng tu phát tâm đến làm công quả (nghĩa công), làm công quả giúp đỡ mọi việc, đó là bố thí nội tài, tôi góp công sức! Sức lực không phải là ngoại tài, không phải là tiền bạc của tôi, quý vị bỏ công sức ra là bố thí nội tài. Quý vị giúp đỡ lên kế hoạch, vận dụng đầu óc, cũng là bố thí nội tài. Tuy là bố thí nhưng không chấp vào tướng bố thí, có thể xả! Những điều này đều thuộc về Tài bố thí.
Loại thứ hai là Pháp bố thí. Phàm những gì thuộc về trí huệ, kỹ năng thì đều thuộc về Pháp, bao la vạn tượng! Không nhất định chỉ là Phật pháp, mà tất cả pháp thế gian đều bao gồm trong đó.
Loại thứ ba gọi là Vô úy bố thí. Vô úy bố thí là bảo đảm sự an toàn cho tất cả chúng sinh, đây thuộc về bố thí vô úy. Quốc gia đối với người dân có công đức gì? Bảo đảm sự an toàn về tính mạng và tài sản cho người dân, đây là công đức của quốc gia. Quốc gia đối với công dân thực hiện bố thí vô úy, huống hồ trong đó cũng có bố thí tài và pháp, nhưng bố thí vô úy là quan trọng nhất.
Ba loại bố thí này bao gồm tất cả các hạnh pháp, hành vi. Bồ Tát tu Lục độ vạn hạnh, cũng chính là nói hành môn của Bồ Tát thật sự là vô lượng vô biên, ngay trong đời sống thường ngày, từng li từng tí, làm sao mà nói cho hết được? Đức Phật đem vô lượng hành pháp quy nạp lại thành sáu loại lớn, gọi là Lục độ, hay Lục Ba-la-mật. Lục độ chính là sự quy loại của vô lượng vô biên hành pháp thành sáu nhóm lớn. Tuy nói là sáu nhóm lớn, nhưng thực tế mà nói, chỉ một hạnh “Bố thí” là đã bao trùm toàn bộ rồi.
Vì sao vậy? Trì giới, Nhẫn nhục, ở trong bố thí đều thuộc về Vô úy bố thí. Quý vị thử nghĩ xem, Vô úy là khiến cho người khác tâm lý đạt được cảm giác an toàn, không có sợ hãi! Chúng ta lấy một ví dụ hiển nhiên nhất, hiện nay phong khí xã hội chung rất không tốt, Singapore so ra là tốt nhất, rất hiếm có! Trị an xã hội khá tốt. Đi du lịch bên ngoài sợ nhất là để lộ tiền bạc, chỉ sợ người ta đến cướp giật. Nếu quý vị là một người trì giới, tiền của tôi dù có nhiều, quý vị nhìn thấy rồi cũng không sao cả, vì người đó không trộm cắp, họ giữ giới không trộm cắp. Đừng nói là tiền bạc của tôi bị họ nhìn thấy, dù tôi để ngay đây không động đến, người đi xa rồi, họ cũng sẽ không lấy, họ không trộm cắp. Trì giới khiến cho người khác có cảm giác an toàn, cho nên trì giới là Vô úy bố thí.
Nhẫn nhục cũng là Vô úy bố thí. Bình thường giao tế ứng xử, người thích nói chuyện, hay nói đùa, người nói vô tâm nhưng người nghe hữu ý, thế là phiền phức lớn rồi, gây ra rất nhiều hiểu lầm! Nếu người này là người học Phật, tu Nhẫn nhục Ba-la-mật, thì không sao cả, tôi nói lời đắc tội với họ, họ sẽ không báo thù, họ sẽ không để bụng, họ nhẫn nhục! Điều này khiến cho người khác có cảm giác an toàn, cho nên thuộc về Vô úy bố thí.
Phía sau, Tinh tấn, Thiền định, Bát nhã là Pháp bố thí. Từ đó có thể biết, Lục Ba-la-mật, chỉ một hạnh Bố thí là đã bao hàm hết rồi. Lục độ bao gồm tất cả hành môn của Bồ Tát, Bố thí bao gồm Lục độ, há chẳng phải là “Bố thí bao trùm tất cả pháp”, bao gồm tất cả pháp, nói một hạnh này là đủ rồi. Trong kinh Kim Cang nói về bố thí rất nhiều, không phải thiên trọng ở việc bố thí, mà là dùng nó để đại biểu cho tất cả pháp.
Tất cả pháp cần phải “hành” (làm/thực hành) chứ không được “trụ” (dính mắc/chấp trước), đây là một quan niệm vô cùng quan trọng, chính là phải hành; nói cách khác, là phải làm cho ra được. Điều này ở phía trước đã nói rất nhiều lần rồi.
