Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang
Chủ Đề 150: Đó Là Bệnh Chung Của Phàm Phu, Nào Phải Là Bồ-Tát
Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không
Thời gian: Tháng 05 năm 1995
Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore
Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 010)
Chuyển ngữ: Tịch Minh
— ❖ —
【Đó là bệnh chung của phàm phu, nào phải là Bồ-tát.】
Bồ-tát quyết định không có tâm phân biệt. Vì sao vậy? “Phân biệt” là Đệ lục ý thức, “chấp trước” là Đệ thất thức – tức Mạt-na thức. Phàm phu mới dùng tâm ý thức, còn Phật Bồ-tát “chuyển thức thành trí”, không dùng tâm ý thức.
Cái mà Phật Bồ-tát dùng là Đại Viên Cảnh Trí, Bình Đẳng Tánh Trí, Diệu Quan Sát Trí, Thành Sở Tác Trí. Đó là Tứ Trí Bồ-đề, các Ngài dùng là dùng những trí này. Còn chúng ta thì dùng A-lại-da thức, Mạt-na thức, Đệ lục ý thức, Tiền ngũ thức; chúng ta cứ loanh quanh xoay vần trong những thứ này.
“Trí” chính là Bát-nhã trí huệ, bốn loại kể trên đều là Bát-nhã trí huệ. Chúng ta lại đem “Trí” biến thành “Thức”; bởi vì có vô minh, bởi vì có vọng tưởng, nên đã biến cái trí huệ này thành tình thức.
Bây giờ muốn “phản bổn hoàn nguyên” (quay về nguồn cội), thì không có cách nào khác, chính là phải đem tình thức chuyển biến ngược trở lại thành trí huệ, làm được như vậy là đúng rồi.
Kinh Kim Cang dạy cho chúng ta những lý luận này, dạy cho chúng ta những phương pháp này. Ngay trong đời sống thường nhật của chính mình, bất luận bạn sống theo phương thức nào, bất luận bạn làm công việc hay sự nghiệp gì, những điều này đều không chướng ngại việc tu hành. Tất cả đều là cảnh duyên cực tốt để Bồ-tát tu hành. Chính ngay trong cảnh duyên này mà “lịch sự luyện tâm” (trải qua sự việc để rèn luyện tâm), chuyển thức thành trí, thì sẽ thành công viên mãn.