Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang
Chủ Đề 1084: Mà Chấp Trước Này Rất Vi Tế, Khó Trừ Bỏ Nhất
Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không
Thời gian: Tháng 05 năm 1995
Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore
Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 095)
Chuyển ngữ: Tịch Minh
— ❖ —
【Mà chấp trước này rất vi tế, khó trừ bỏ nhất.】
Chấp trước này quả thực là vô cùng vi tế, tôi vừa rồi đã mượn tốc độ ánh sáng mà khoa học hiện đại đã biết được để giải thích cùng chư vị về hiện tượng sinh diệt trong từng sát-na của nghiệp nhân quả báo. Ánh sáng đã đạt đến mức tột cùng hay chưa? Còn có cái gì nhanh hơn tốc độ ánh sáng nữa không? Có, vẫn còn! Có thể thấy rằng, chúng ta dùng tốc độ ánh sáng để đo lường một centimet – một khoảng cách cực nhỏ – nhằm quan sát hiện tượng sinh diệt của nó, dùng sóng ánh sáng để quan sát, thì đó vẫn chưa phải là tướng chân thật, vẫn chưa phải là hiện tượng vi tế rốt ráo nhất.
Cho nên chấp trước này quá mức vi tế; vi tế đến mức độ nào? Chắc chắn là vi tế đến mức chính bản thân họ cũng không hề hay biết. Vì sao vậy? Bởi vì nếu tự mình biết được thì đã có thể trừ bỏ, đã có thể đoạn diệt được rồi; chính vì tự mình không biết nên mới không thể đoạn trừ.
Do đây có thể biết, Sơ trụ Bồ-tát phá được một phẩm vô minh, nhưng phẩm vô minh thứ hai thì ngài không biết; đợi đến khi ngài phát hiện ra vẫn còn một phẩm vô minh nữa, lại đem phẩm vô minh này đoạn trừ đi, ngài liền trở thành Nhị trụ Bồ-tát. Vô minh của Tam trụ Bồ-tát, ngài không thể biết được, đạo lý chính là như vậy. Nếu ngài biết được, thì ngài đã có thể đoạn trừ. Cho đến địa vị Đẳng Giác mới phát hiện ra phía sau vẫn còn một phẩm nữa; sau khi đoạn trừ phẩm vô minh đó, lại quán sát thật kỹ lưỡng thì thấy không còn nữa, khi ấy mới chứng đắc được Phật quả cứu cánh, quả vị Phật rốt ráo; đạo lý chính là như thế.
Cho nên nói là khó! Khó chính là ở chỗ này. Từ đó có thể thấy, chúng ta ở đây cũng rút ra được một kết luận, một minh chứng: Phật pháp là “tri nan hành dị” (biết thì khó, làm thì dễ). Biết quả thực là khó, còn đoạn trừ thì không khó. Biết được quá khó, bạn phát hiện ra được là điều quá khó, chứ đoạn trừ thì lại không khó.
