Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang

Chủ Đề 1045: Dùng Tâm Không Phân Biệt Chấp Trước Để Tu Hết Thảy Thiện Pháp (Phần Hạ)

Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không

Thời gian: Tháng 05 năm 1995

Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore

Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 091)

Chuyển ngữ: Tịch Minh

— ❖ —

【Dùng tâm không phân biệt chấp trước, tu tất cả thiện pháp. Tức là hợp với “chư pháp như nghĩa” (nghĩa Như của các pháp), là cái nhân để thành tựu Pháp thân. Phước huệ song nghiêm (phước huệ cùng trang nghiêm), là cái nhân để thành tựu Báo thân. Viên tu tất cả, đạt được phương tiện trí, là cái nhân để thành tựu Ứng hóa thân vậy. Đã là xứng tánh viên tu, cho nên tánh đức mới có thể hiển lộ viên minh, ba thân hiển hiện, mà thành Vô thượng Chánh đẳng giác, cho nên gọi là ‘đắc’ (chứng đắc) vậy.】

Câu thứ hai là: “Phước huệ cùng trang nghiêm, là cái nhân để thành tựu Báo thân”. Ba thân trên quả địa Như Lai, Pháp thân là bản thể, Báo thân là thân tự thọ dụng; ngoài việc tự thọ dụng ra, đó cũng là thân thị hiện để hóa độ các vị Pháp thân Đại sĩ. Bởi vì 41 vị Pháp thân Đại sĩ mà Kinh Hoa Nghiêm nói đến đều là Báo thân; để độ những vị Bồ Tát mang Báo thân, nếu Ngài không hiện thân cùng loại thì làm sao có thể độ họ được? Nhất định phải hiện Báo thân cùng loại, như vậy mới có thể độ được Pháp thân Đại sĩ. Báo thân thành tựu bằng cách nào? Phước huệ song nghiêm, hai việc tu phước và tu huệ này đều đã được tu viên mãn. Khi chúng ta thọ Tam quy y, quy y Phật là “Lưỡng túc tôn”, “lưỡng” (hai) chính là phước và huệ, “túc” chính là viên mãn, phước và huệ được tu viên mãn. Phước huệ tu bằng cách nào? Vẫn là hai câu này trong Kinh Kim Cang: “Lìa phân biệt chấp trước là huệ viên mãn; tu hết thảy thiện pháp là phước viên mãn”, phước huệ được tu viên mãn như vậy đấy. Hết thảy thiện pháp, trong cuộc sống đời thường của chúng ta, phần trước đã thưa cùng chư vị rồi, từ việc mặc áo, ăn cơm, đối nhân xử thế, từng tí từng li trong sinh hoạt hằng ngày, không có việc nào là không phải tu hết thảy thiện pháp. Cho nên hết thảy thiện pháp, bao gồm cả hành vi sinh hoạt trong suốt một đời của chúng ta, trong đây cũng bao hàm một cách viên mãn việc “tự hành hóa tha” (tự mình thực hành và giáo hóa người khác). Bồ Tát giáo hóa chúng sanh không nhất định phải giảng kinh thuyết pháp cho chúng sanh, giảng kinh thuyết pháp chỉ là một loại phương tiện để làm lợi ích chúng sanh mà thôi, phương tiện thì có vô lượng vô biên. Nếu không dùng loại phương tiện này thì còn có rất nhiều cách, vậy thì dùng phương pháp gì? Dùng sự thị phạm, làm tấm gương cho hết thảy chúng sanh, làm mô phạm cho hết thảy chúng sanh. Mặc áo thì làm một khuôn mẫu về mặc áo: y phục ngay ngắn chỉnh tề, sạch sẽ gọn gàng; ăn cơm thì làm khuôn mẫu ăn cơm cho tất cả mọi người; nhất cử nhất động, mỗi lời nói mỗi nụ cười của các Ngài đều là tấm gương cho chúng sanh, đó gọi là Thân giáo. Giảng giải là Ngôn giáo. Trong tâm thì hoàn toàn giống như chư Phật Như Lai, không bỏ sót một người nào, không từ bỏ một pháp nào, đây là Ý giáo; có thể thấy được rằng độ hóa chúng sanh chính là thân - khẩu - ý tam nghiệp đều viên mãn. Đây mới thực sự là phước huệ song nghiêm, “nghiêm” là trang nghiêm, là cái nhân để thành tựu Báo thân. Giảng như vậy, thực sự mà nói là vô cùng vi tế, mà hiện tại tâm cảnh của chúng ta vẫn chưa đạt đến cảnh giới này, vậy chúng ta nên làm như thế nào? Chúng ta nên coi nhạt đi, coi nhẹ đi những phân biệt chấp trước, phải dần dần xa lìa, dần dần buông xả. Trong tất cả mọi việc làm, phải tận tâm tận lực giúp cho Đại thừa Phật pháp được phát dương quang đại, phải toàn tâm toàn ý giới thiệu pháp môn Niệm Phật này đến với hết thảy chúng sanh, đây là điều chúng ta có thể làm được ngay trong cảnh giới hiện tại, và cũng là điều chúng ta nên làm hiện nay, phải nhận chân nỗ lực mà làm, đây đều là đang thực sự tu hành.

Đoạn dưới nói: “ Viên tu tất cả, đạt được phương tiện trí, là cái nhân để thành tựu Ứng hóa thân”. Ứng hóa thân thuần túy là thân tha thọ dụng (thân để người khác thọ dụng), tuyệt đối không phải để tự thọ dụng. Đối với bậc Pháp thân Đại sĩ, thân tướng này của các Ngài thảy đều là ứng hóa, huống chi là các bậc khác (*). Pháp tu này cần phải chú trọng đến việc ‘viên tu’, phải hiểu rõ thế nào là “viên” (viên mãn, trọn vẹn). Thế nào là viên, thế nào là không viên, trước tiên phải làm rõ ý nghĩa này. Có phân biệt là không viên, có chấp trước cũng không viên, có yêu ghét là không viên, có cao thấp cũng không viên; bạn hiểu được thế nào là không viên thì bạn sẽ thể hội được ý nghĩa của chữ “viên”. Rời khỏi mọi vọng tưởng phân biệt chấp trước để tu hết thảy, dưới chữ “hết thảy” có chữ “thiện pháp”, là tu hết thảy thiện pháp, chữ này ở chỗ này được lược bớt; từ trong việc tu hết thảy thiện pháp mà được phương tiện trí, phương tiện trí chính là Hậu đắc trí. Cái gọi là Hậu đắc trí, chính là đối với những sự lý, nhân tình thế thái bạn đều đã thông đạt hiểu rõ. Lòng người khác biệt, giống như khuôn mặt của họ vậy, con người rất nhiều, rất phức tạp, tư tưởng của mỗi người đều kỳ quái, vô cùng phức tạp, bạn không tiếp xúc thì bạn không biết, tiếp xúc rồi thì đều hiểu rõ cả; đây gọi là phương tiện trí, gọi là Hậu đắc trí; hiện nay chúng ta gọi là tâm lý học. Tâm lý học cũng phân ra rất nhiều, con người có vô số loại người khác nhau, tâm lý, tư tưởng của họ đều không giống nhau. Từ đó có thể thấy, Phật Bồ Tát độ hóa chúng sanh quả thực không dễ dàng, không những tư tưởng vô lượng vô biên của mọi người các Ngài đều biết rõ, mà cho đến trong lục đạo: thiên thần, quỷ thần, súc sanh, chủng loại đó lại càng nhiều hơn, số lượng không thể nghĩ bàn, chư Phật Bồ Tát không một ai là không biết, không một ai là không tường tận; cho nên sự ứng hóa của các Ngài mới có thể gặt hái được thành quả, thu được hiệu quả.