Những Lời Khai Thị Trí Huệ Trong Kinh Kim Cang

Chủ Đề 1000: Bên Trong, Ba Tế Tâm Chẳng Thể Được, Bên Ngoài Tất Cả Vạn Pháp Vốn Chẳng Sanh. Thật Sự Một Khi Đã Liễu Ngộ Thì Trọn Vẹn Tất Cả, Thiên Hạ Thái Bình

Chủ giảng: Pháp sư Tịnh Không

Thời gian: Tháng 05 năm 1995

Địa điểm: Cư Sĩ Lâm Phật Giáo Singapore

Trích lục từ: Báo cáo nghiên cứu Kim Cang Bát Nhã (Tập 086)

Chuyển ngữ: Tịch Minh

— ❖ —

【Bên trong, ba tế tâm (quá khứ, hiện tại, vị lai) đều chẳng thể được; bên ngoài, tất cả vạn pháp vốn chẳng sanh. Thật sự một khi đã liễu ngộ thì trọn vẹn tất cả, thiên hạ thái bình.】

Câu nói này giảng thật thấu triệt, giảng thật triệt để, giảng thật viên mãn. Bên trong, ba tâm chẳng thể được, cái “năng chấp” cũng chẳng thể được; chẳng những cái năng chấp trước, cái năng khởi vọng tưởng chẳng thể được, quý vị lấy cái gì để khởi vọng tưởng đây? Cái năng khởi vọng tưởng đã chẳng thể được, thì vọng tưởng đương nhiên cũng chẳng thể được. Cái năng phân biệt chẳng thể được, cái năng chấp trước chẳng thể được, cái năng lo âu chẳng thể được, cái năng bận lòng vướng mắc cũng chẳng thể được, quý vị còn bận tâm làm gì nữa! Quý vị phải thấu hiểu, tâm quá khứ chẳng thể được, tâm hiện tại chẳng thể được, tâm vị lai chẳng thể được, tất cả những cái “năng đắc” đều chẳng thể được. Bên ngoài tất cả các tướng cảnh giới đều là pháp do nhân duyên sanh; trong pháp hội lần này chúng tôi đã nói qua rất nhiều lần, cái gọi là pháp do nhân duyên sanh, chính là tất cả mọi hiện tướng, thảy đều chỉ là tướng tương tục của chín trăm lần sanh diệt trong một sát-na mà thôi, đương thể tức không, trọn chẳng thể được. Bên trong và bên ngoài đều chẳng thể được, quý vị còn đắc được cái gì cơ chứ? Vô sự (chẳng có việc gì cả)!

Tôi ở nơi đây trong một ngôi nhà nhỏ của một vị cư sĩ. Cửa bị hỏng, hôm nay tìm một người đến sửa cửa. Ông ấy bảo tôi, cửa cần phải sửa cho kiên cố một chút, sợ có người đến ăn trộm đồ. Tôi liền nói ở đây chẳng có đồ đạc gì cả, toàn là kinh sách, đều dùng để kết duyên, ai cần thì cứ lấy đi, chẳng có đồ gì để ăn trộm, hoàn toàn không có đồ đạc gì! Phải thấu rõ chân tướng sự thật rằng tất cả đều chẳng thể được. “Tâm Kinh” đến đoạn cuối có nói “Vô trí diệc vô đắc” (Không có trí, cũng chẳng có đắc), đây là đỉnh cao nhất của suốt hai mươi hai năm Thế Tôn giảng Bát Nhã. Bát Nhã tựa như một tòa bảo tháp, thì đây chính là đỉnh của bảo tháp. Đại bệnh của người thế gian chính là hai điều này: một là cầu trí, hai là cầu đắc; kẻ phàm tục thì cầu đắc, còn người tao nhã, bậc cao nhân ở thế gian thì cầu trí. Trí cũng chẳng có, mà đắc cũng chẳng có, Phật pháp mới gọi đó là chân thật trí huệ. Lấy ví dụ về việc học kinh điển này để nói, những điều tôi giảng, người có thể nghe hiểu thì không nhiều, nghe hiểu được thì họ liền tin tưởng. Nghe rồi sinh tâm nghi ngờ, nghe rồi phủ nhận, thì người đó chưa nghe hiểu. Tôi cũng thưa cùng chư vị, đôi khi đến các pháp hội giảng kinh ở khắp nơi tôi đều có nhắc đến, bởi vì có không ít đồng tu phát tâm nghiên cứu kinh giáo, đây là việc tốt! Kinh giáo làm thế nào mới có thể thâm nhập? Tôi nói cho họ một nguyên tắc: Trong kinh Phật thảy đều không có ý nghĩa cố định; đều không có ý nghĩa, do đó quý vị không thể ở trong đó tìm cầu ý nghĩa, quý vị mong cầu ý nghĩa là sai rồi. Tôi dạy người ta cầu học kinh giáo, phải cầu học như thế nào? Thật thà mà tụng niệm, không cần phải mong cầu sự giải nghĩa. Đoạn này giảng ra sao, đoạn kia có ý nghĩa gì, thảy đều không có ý nghĩa, không có cách giảng cụ thể nào cả; quý vị cứ thật thà mà niệm, niệm đến khi tâm quý vị thanh tịnh, tự nhiên sẽ khai ngộ. Khai ngộ là ngộ cái gì? Ngộ ra cái “vô trí vô đắc”, giúp quý vị thâm nhập vào cảnh giới này. Một khi thâm nhập vào cảnh giới này rồi, cuốn kinh này lúc không dùng đến thì không có ý nghĩa, lúc tụng niệm cũng không có ý nghĩa; nhưng nếu có người đến hỏi, thì ý nghĩa liền hiển lộ. Ý nghĩa là do người ta hỏi mà hiển lộ ra; không hỏi, không có ý nghĩa; hễ hỏi, thì liền có ý nghĩa. Một người hỏi thì có một ý nghĩa, hai người hỏi thì có hai ý nghĩa, vô lượng người hỏi thì có vô lượng ý nghĩa, điều này thật vi diệu không thể nghĩ bàn! Đây là sự thật, một chút cũng chẳng sai. Cho nên Bát Nhã “vô tri” mà “vô sở bất tri” (không gì là không biết), kinh vốn không có ý nghĩa cố định, chính là Vô Lượng Nghĩa!

Đã là vô lượng nghĩa, quý vị làm sao có thể tìm cầu ý nghĩa của nó? Cùng một bộ kinh, cùng một câu kinh văn, có vô lượng cách giảng giải, cho nên kinh giáo là linh hoạt sống động, chứ không phải là vật chết. Một ý nghĩa, một cách giảng, như vậy là đồ chết. Quý vị xem các bài viết trên báo chí, tạp chí hằng ngày, đều là đồ chết, chúng chỉ có duy nhất một ý nghĩa đó, tuyệt đối không có ý nghĩa thứ hai, là đồ chết. Không giống như Phật pháp, Phật pháp là linh hoạt sống động, nói thế nào cũng đều thông đạt. Những con người khác nhau, họ có những khó khăn khác nhau, nhưng chỉ cùng một câu kinh văn ấy đều có thể giải quyết trọn vẹn, cho nên kinh có vô lượng nghĩa. Vô lượng nghĩa chính là khởi dụng, là phát huy tác dụng, chúng ta thường gọi đó là Hậu Đắc Trí. Điều chúng ta cần mong cầu là cầu Căn Bản Trí, Căn Bản Trí chính là “vô trí”, đạo lý này rất khó hiểu.